Spring naar inhoud

Bestuursverslag

Voorwoord

Verantwoording

SEW kijkt in deze jaarstukken terug op 2022. We leggen verantwoording af over de volgende aandachtsvelden:

  • belanghouders
  • huurders
  • woningen
  • organisatie
  • financiën

Belangrijke ontwikkelingen

De woningmarkt

De spanningen op de woningmarkt blijven toenemen. Met name in stedelijke gebieden is de vraag naar huurwoningen groter dan het aanbod. Bovendien zijn de vraagprijzen van koopwoningen dermate hoog dat het voor veel starters niet haalbaar is om een woning te kopen. Ook in Eelde-Paterswolde zijn deze ontwikkelingen merkbaar. Daarnaast is vergrijzing van de bevolking aan de orde.

De gemeente Tynaarlo is bezig met het actualiseren van haar Woonvisie. Als input hiervoor gebruikt zij het woningmarktonderzoek van Companen uit 2021. Hiermee krijgt de gemeente inzicht in de woningvoorraad en bevolkingsontwikkeling, zowel terug- als vooruitblikkend. Daarnaast overlegde de gemeente met de lokale woningcorporaties en huurdersbelangenverenigingen. Op die manier kon SEW ook input op de Woonvisie geven. Tevens geeft het woningmarktonderzoek inspiratie voor de ontwikkeling van de kwalitatieve woningbehoefte, een belangrijke bouwsteen voor een actuele Woonvisie. De gemeente probeert de Woonvisie uiterlijk zomer 2023 af te ronden. 

SEW gebruikt deze gegevens voor de actualisatie van haar portfoliostrategie in 2023.

Nationale prestatieafspraken

De investeringsruimte van corporaties groeit doordat de verhuurderheffing per 1 januari 2023 is afgeschaft. Dit geld wordt door de corporaties ingezet voor:

  • verdubbeling van de bouwproductie van sociale huurwoningen
  • huurverlaging voor de laagste inkomens en huurmatiging
  • vergaande verduurzaming van het woningbezit
  • opheffen E-, F- en G-labels na 2028
  • woningverbetering en het aanpakken van vocht- en schimmelproblemen
  • leefbare, veilige en sociale wijken

Op 30 juni 2022 maakten Aedes, Woonbond, VNG en de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening afspraken over deze volkshuisvestelijke opgaven tot en met 2030. Ook wel de ‘Nationale prestatieafspraken woningcorporaties’ genoemd. 

De Nationale prestatieafspraken woningcorporaties worden uitgewerkt in het beleid en de portfoliostrategie van SEW.

Continuïteit

Naast deze Nationale prestatieafspraken woningcorporaties zijn er meer veranderingen in de wereld die gevolgen (kunnen) hebben voor SEW:

  • De ontwikkeling van de rente is erg grillig.
  • De bouwkosten zijn fors gestegen.
  • Energielasten voor onze huurders zijn enorm.
  • Er zijn grote vluchtelingenstromen.

Dit vraagt voortdurende alertheid van ons. SEW rekent scenario's door om te kijken of de continuïteit gewaarborgd is. Dit vinden wij namelijk van groot belang. SEW voorziet geen problemen op het gebied van de financiële continuïteit.

Bijzonderheden 2022

Woonlasten

SEW voert, zoals is vastgelegd in de prestatieafspraken, een gematigd huurprijsbeleid. Dit betekent dat we huurprijsstijgingen zoveel mogelijk willen beperken.

We hebben over 2022 onze huren met het inflatiepercentage (2,3%) verhoogd. De woningen met een E/F/G-label hebben geen huurverhoging ontvangen. Het voorstel is afgestemd met en goedgekeurd door de Huurdersbelangenvereniging Eelde-Paterswolde (HBV).

Verduurzaming in het boekjaar

Vanaf juni 2022 worden 23 woningen aan de Patrijs-, Fazant- en Leeuwerikweg energetisch verduurzaamd. Deze woningen uit 1962 krijgen nieuwe gevel-, dak- en vloerisolatie. Daarnaast vervangen we de dakpannen, kozijnen en de beglazing en krijgen de woningen een mechanisch ventilatiesysteem. Ook hebben de bewoners de mogelijkheid om via WOCOZON zonnepanelen te laten plaatsen. Door deze verduurzaming  springen de huizen van een label D/E/F naar A/A+. Doordat er extra asbest is ontdekt, werd de feitelijke start van het project verplaatst naar augustus 2022. We ronden het werk in maart 2023 af.

In 2022 zijn de daken van 100 woningen in de wijk Nieuwe Akkers vervangen en geïsoleerd. Ook de goten zijn vernieuwd. Daarmee zijn in twee jaar tijd totaal 183 woningen in de wijk Nieuwe Akkers verduurzaamd. Deze werkzaamheden hebben een gunstige invloed op de energiekosten en leiden tot een verbetering van het energielabel.

Aedes Benchmark

In het najaar van 2022 werd de nieuwste Aedes-benchmark gepresenteerd. Bij deze vergelijking tussen woningcorporaties sleepten we – net als vorig jaar - op de onderdelen ‘Huurdersoordeel’ en ‘Bedrijfslasten’ een mooie A-score in de wacht. Ook op twee van de drie onderdelen binnen ‘Beschikbaarheid & betaalbaarheid’ oogsten we een A-score. ‘Duurzaamheid’ kan echter beter, daarop kregen we een C. Ook ‘Onderhoud & verbetering’ blijft met een B iets achter.

Verderop in het verslag lees je meer over de Aedes-benchmark.

Resultaten

De financiële resultaten over 2022 staan in bijgevoegde jaarrekening.

SEW heeft over 2022 een negatief resultaat behaald van € 11,0 miljoen. Dit resultaat is inclusief de waardeverandering van de vastgoedportefeuille van -/- € 12,2 miljoen.

De kasstroom uit operationele activiteiten bedroeg in 2022 € 1,2 miljoen.

Verklaring

Dit jaarverslag is vooral een rapportage op feiten. Daar voegen we als SEW graag een menselijk tintje aan toe. Namens de collega’s en mijzelf kan ik zeggen dat wij in 2022 met veel inzet en enthousiasme aan onze volkshuisvestelijke taak hebben gewerkt.

Veel plezier met het lezen van de uitwerking daarvan!

Paterswolde, 30 mei 2023

Michiel Veenstra

Directeur-Bestuurder

1.1 Verslag Directeur-Bestuurder

Missie

De missie geeft aan waar we voor staan. We leggen hierin uit wat we doen:

SEW maakt goed en betaalbaar wonen mogelijk. Wij richten ons vooral op mensen met een beperkt inkomen en speciale doelgroepen. Samen met onze huurders en partners zorgen wij voor een prettige woonomgeving.

Visie

De visie geeft aan waar we voor gaan en wat we willen bereiken:

Iedereen moet goed en betaalbaar kunnen wonen. 

In een ideale woningmarkt heeft iedereen een huur- of koopwoning die hij of zij kan betalen.

Kernwaarden

Bij het werken aan onze missie gaat het niet alleen om wát we doen, maar ook hóé wij werken: onze houding en ons gedrag. Met kernwaarden geven wij aan wie we zijn en hoe we handelen.

  • Dichtbij

SEW staat dichtbij huurders en belanghebbenden. We luisteren goed, kennen onze huurders en weten wat er speelt.

  • Betrouwbaar

Wij gaan respectvol om met onze huurders en zijn bereikbaar en behulpzaam. We maken heldere afspraken die we goed kunnen nakomen.

  • Efficiënt en effectief

We zijn kostenbewust en zuinig op het maatschappelijk geld.

Werkgebied

SEW is een toegelaten instelling in de zin van artikel 19 van de Woningwet. Onze stichting heeft als doel uitsluitend werkzaam te zijn op het gebied van volkshuisvesting, zoals omschreven in artikel 45 van de Woningwet.

SEW verhuurt ongeveer 1.000 woningen in Eelde-Paterswolde, gemeente Tynaarlo.

Governancecode en Aedescode

SEW onderschrijft de beginselen zoals vastgelegd in de Governancecode Woningcorporaties en Aedescode.

De Governancecode stoelt op vijf principes die gelden voor iedereen die bij een woningcorporatie werkt. De code geldt ook voor mensen die betrokken zijn bij het bestuur van en/of het toezicht op een woningcorporatie. De principes vullen elkaar aan en hangen met elkaar samen:

  • Principe 1: bewonersbelang

Het belang van (toekomstige) huurders of bewoners staat voorop. Dit principe gaat over de normen en waarden die passen bij de maatschappelijke opdracht.

  • Principe 2: resultaatgericht

Omschrijft op welke manier het bestuur en de Raad van Commissarissen (RvC) aanspreekbaar zijn op resultaten. Het principe bepaalt ook dat zij actief verantwoording moeten afleggen.

  • Principe 3: bestuurskwaliteiten

Beschrijft de toetsstenen van geschiktheid voor bestuur en de RvC.

  • Principe 4: in dialoog

Normeert dat het bestuur en de RvC de dialoog aangaan met (toekomstige) bewoners, gemeenten en andere belanghebbende partijen.

  • Principe 5: risicobeheersing

Besteedt aandacht aan het beheersen van de risico’s verbonden aan de activiteiten.

In de Aedescode zijn kwaliteiten over inzet, transparantie en verantwoording opgenomen, die verplicht verbonden zijn aan de leden van Aedes.

SEW werkte in 2022 volgens de principes en uitwerkingen van de Governancecode Woningcorporaties en de Aedescode.

Taken en verantwoordelijkheden Directeur-Bestuurder

De Directeur-Bestuurder van SEW bestuurt de woningcorporatie en is onder meer verantwoordelijk voor:

  • de realisatie van de doelstellingen van de woningcorporatie
  • de strategie
  • de financiering
  • het beleid
  • de resultatenontwikkeling
  • het afhandelen van klachten zoals ingediend bij de klachtencommissie

De Directeur-Bestuurder legt verantwoording af aan de RvC en richt zich op het behalen van de volkshuisvestelijke en maatschappelijke doelstellingen van SEW. Hierbij weegt hij de belangen af van iedereen die betrokken is bij de woningcorporatie.

De Directeur-Bestuurder is verantwoordelijk voor de naleving van alle relevante wet- en regelgeving en voor de risicobeheersing van de activiteiten die zijn verbonden aan SEW. Hij rapporteert hierover aan de RvC en bespreekt de interne risicobeheersings- en controlesystemen ook met de Raad.

De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de Directeur-Bestuurder zijn in artikel 7 van de statuten van SEW omschreven. Dit is verder uitgewerkt in het Reglement Bestuur.

Directeur-Bestuurder

In 2022 is de functie van Directeur-Bestuurder vervuld door de heer M. (Michiel) Veenstra, werkzaam in deze functie sinds 1 mei 2011.

Tegenstrijdige belangen

In 2022 is geen sprake geweest van tegenstrijdige belangen met betrekking tot de Directeur-Bestuurder, zoals bedoeld in principe 3.7 van de Governancecode Woningcorporaties.

PE-punten

In de Governancecode Woningcorporaties staat dat bestuurders van woningcorporaties in drie jaar tijd 108 PE-punten moeten behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastingsuren, zoals vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder.

In de periode 2020 t/m 2022 heeft de bestuurder van SEW 143 punten behaald. Hij heeft hiermee ruim voldaan aan de Governancecode Woningcorporaties.

Risicobeheersing en controlesystemen

De bedrijfsvoering van elke organisatie kent risico’s. SEW is een risicomijdende organisatie en heeft een traditie van wijze keuzes ten aanzien van de ontwikkeling en bouw van woningen. We bouwen al ruim honderd jaar voor de sociale huursector. SEW bouwt de komende jaren niet voor de koopsector, vrije huursector of bedrijfsonroerend goed en speculeert niet met grond- en vastgoedposities. Kortom, we houden ons aan onze kerntaak.

Met ons voorzichtige financiële beleid en de interne procedures willen we risico’s minimaliseren. We hebben risicomanagement actief geïntegreerd in de tussentijdse rapportages. In deze rapportages leggen we verantwoording af over risico's en beheersmaatregelen.

Onderstaand noemen wij de belangrijkste risico’s en hoe wij hiermee omgaan. Over het verslagjaar 2022 zijn geen risico’s te melden die een bijzondere impact hadden op SEW en de resultaten.

Strategische risico's

SEW wil ervoor zorgen dat er ook in de toekomst voldoende goede en betaalbare woningen zijn voor de doelgroep. De voornaamste strategische risico’s zijn verbonden aan de woningmarkt en hoe die zich ontwikkelt. Het risico is aanwezig dat onze woningportefeuille in de toekomst niet meer aan de vraag voldoet. Om dit risico te beperken, onderzoeken wij de woningmarkt. Op basis van de onderzoeksresultaten sturen we waar nodig bij. Daarnaast is SEW voortdurend in gesprek met de gemeente over vrijkomende locaties. Zodoende kunnen we de juiste mogelijkheden benutten.

Een ander marktrisico heeft betrekking op de betaalbaarheid van onze huurwoningen. Onze doelgroep kenmerkt zich door lage inkomens en dat vraagt om passende huren. De economische positie van onze huurders kan verder verslechteren, waardoor zij de huren niet meer kunnen opbrengen. Om dit risico te beperken, voeren wij een gematigd huurprijsbeleid.

Ook werken we hard aan het versneld verduurzamen van onze woningen, vanwege de hoge energielasten.

Interne risico’s / personeelsbezetting

Tijdens het uitvoeren van onze bedrijfsactiviteiten hebben we te maken met interne risico’s. Met name frauderisico’s hebben onze bijzondere aandacht.

De Directeur-Bestuurder en de RvC worden goed op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen binnen SEW. Het betreft hier zowel organisatorische als financiële ontwikkelingen.

Projectrisico’s beperken we door de financiën strak te bewaken. Projecten worden van tevoren besproken met en geaccordeerd door de RvC.

Bij SEW werkt een kleine groep zeer gedreven medewerkers. Met acht mensen is de capaciteit weliswaar beperkt, maar onze medewerkers zijn breed inzetbaar en goed opgeleid. In verband met de aankomende duurzaamheidsprojecten zien we een toename van de werkdruk. Het gevolg kan zijn dat onze dienstverlening daaronder lijdt en we andere doelstellingen niet halen. Om dit risico te beperken, huren we voor bepaalde activiteiten externen in. De afdeling Vastgoed wordt een dag in de week ondersteund door een extern medewerker.  Ook werken we bij bepaalde thema's samen met collega-corporaties. Thuiskompas is hier een mooi voorbeeld van. Daarnaast is een strategisch personeelsplan (SPP) opgesteld. Een van de uitkomsten van dit plan is de behoefte  aan ondersteuning op de afdeling Wonen/Financiën. Daarom is er een vacature uitgezet voor een medewerker Planning & Control. Deze functie is inmiddels ingevuld.

Liquiditeits- en financieringsrisico / financiële verslaglegging

Maandelijks wordt de liquiditeitsprognose voor de komende twee jaar geactualiseerd. Afwijkingen op deze prognose worden gerapporteerd aan de Directeur-Bestuurder en de RvC. Eventuele financiering voor de lange termijn wordt vroegtijdig aangetrokken op basis van een lange termijn prognose van kasstromen. Daarbij houden we rekening met voorgenomen investeringen. SEW werkt niet met derivaten, waardoor er geen onverwachte en onverantwoorde waarderings- en liquiditeitsrisico’s kunnen ontstaan.

Wij vinden het vanzelfsprekend dat we de juiste informatie verstrekken aan onze belanghebbenden. In de jaarrekening waarderen we het vastgoed in exploitatie op marktwaarde in verhuurde staat. Deze marktwaarde is gebaseerd op het beleid zoals een commerciële vastgoedbelegger het vastgoed zou exploiteren. Het totaal van de toekomstige kasstromen dat volgt uit dat beleid (in combinatie met de rendementseis van die belegger) bepaalt de hoogte van de marktwaarde. De omvang van de toekomstige kasstromen is niet zeker, en ook de rendementseis is een inschatting. De berekening van de marktwaarde is intern getoetst en extern gecontroleerd door de accountant.

Frauderisicoanalyse

Het is van belang dat er bij SEW aandacht is voor het voorkomen en ontmoedigen van fraude. Dit houdt in dat de organisatie streeft naar een cultuur van eerlijk en ethisch gedrag. Ook treft de organisatie beheersingsmaatregelen om het risico van fraude zoveel mogelijk te beperken. Het maken van gerichte frauderisicoanalyses draagt hier aan bij. Dit gebeurt eenmaal per jaar.

SEW streeft een cultuur van respectvol en integer handelen na. Deze cultuur vormt het fundament voor het voorkomen van frauduleus handelen in de brede zin van het woord. Daarnaast kunnen aanvullende maatregelen worden genomen om fraude te voorkomen:

  • hard controls
  • soft controls

Hard controls 

Hard controls zijn de interne beheersingsmaatregelen inclusief functiescheiding en overige onvervangbare interne controle maatregelen. Deze maatregelen worden genomen om gewenst en ongewenst gedrag direct of indirect af te dwingen. Zo wordt met behulp van werkinstructies op detailniveau duidelijk welke handelingen worden verwacht.

Soft controls 

Soft controls zijn maatregelen om het gedrag van medewerkers en culturele aspecten binnen organisaties te sturen. Het zijn beheersmaatregelen die invloed hebben op de motivatie, loyaliteit, integriteit, inspiratie en normen en waarden van medewerkers. Bij soft controls ligt de nadruk op het creëren van een motiverende en stimulerende omgeving. In de veronderstelling dat daarmee de persoonlijke doelstellingen in het verlengde van de organisatiedoelstellingen komen te liggen en de werknemer daarmee altijd handelt in belang van de organisatie. Voorbeelden hiervan zijn: voorbeeldgedrag Directeur-Bestuurder en het managementteam, integriteitscodes, klokkenluidersregeling, periodiek agenderen van de frauderisicoanalyse in de vergadering van de RvC en communiceren over het fraudebeleid van de organisatie met het voltallige personeel.

SEW is zich bewust van frauderisico’s en heeft diverse maatregelen ingesteld die frauduleuze handelingen voorkomen, dan wel tijdig ontdekken.

De belangrijkste frauderisico's bij SEW zijn op het gebied van:

  1. woningtoewijzing
  2. aanbestedings- en offerteprocedure
  3. betalingsverkeer
  4. leningen

Woningtoewijzing

Bij woningtoewijzingen bestaat het risico dat de woning niet in overeenstemming met in- of externe normen en regelgeving wordt toegewezen. Daarom is er intern beleid opgesteld ten aanzien van het toewijzen van woningen. Het systeem van woningtoewijzing is transparant voor de woningzoekende. Ook is het systeem zo ingericht dat de juiste toewijzing achteraf kan worden vastgesteld.

Aanbestedings- en offerteprocedure

Hierbij bestaat het risico dat de gunning niet plaatsvindt volgens de procedure, waardoor nadeel of schijn van belangenverstrengeling kan ontstaan. We hebben hiervoor een aantal beheersmaatregelen ingericht. Uitnodigingen aan aannemers zijn op basis van vooraf vastgestelde selectiecriteria. Ook is er sprake van deugdelijke dossiervorming

Betalingsverkeer

SEW wil niet dat op onrechtmatige wijze gelden worden onttrokken aan de corporatie. Daarom is er een functiescheiding tussen het klaarzetten en ondertekenen van betalingen. Ook is er altijd een vierogen-principe bij bankbetalingen en gaan we vertrouwelijk om met wachtwoorden.

Leningen

Het risico is aanwezig dat het aantrekken van leningen niet onafhankelijk gebeurt. Dit ondervangen we door een offerteaanvraag door een onafhankelijke adviseur op basis van een opdracht door de Directeur-Bestuurder. Ook hier is sprake van deugdelijke dossiervorming.

Op grond van de frauderisicoanalyse is gebleken dat de restrisico’s voor SEW minimaal zijn.

Wet- en regelgeving

Woningcorporaties opereren in een sterk gereguleerde omgeving met veel en complexe regelgeving. Deze regelgeving is de afgelopen jaren vaak gewijzigd. Denk daarbij aan de inkomenstoetsing, passend toewijzen, huursombenadering en de nieuwe Woningwet. Daardoor wordt het risico op het niet tijdig naleven van actuele wet- en regelgeving groter, met mogelijke boetes als gevolg. Het volgen van wijzigingen in wet- en regelgeving is een permanent punt van aandacht.

Aedes-benchmark: twee keer A-score

We zijn bijzonder trots op de resultaten van de Aedes-benchmark. We ontvingen - net als vorig jaar - twee keer een A-notering! Vooral de A-score op het huurdersoordeel zien we als een groot compliment. In totaal hebben huurders ons drie keer beloond met een 8 of hoger (op het onderdeel ‘Nieuwe huurders’, ‘Vertrokken huurders’ en ‘Huurders met een reparatieverzoek’). Ook de bedrijfslasten zijn onder het landelijk gemiddelde en werden beloond met een A.

Ook dit jaar hebben we wederom een verdiepingsslag laten uitvoeren door een marktonderzoeksbureau. Met hun aanbevelingen gaan we aan de slag.

Huurders, woningen, organisatie en financiën

Het beleid van SEW is altijd gericht op de lange termijn. Dat geldt voor alle onderdelen in onze dienstverlening: communicatie en omgang met huurders, de verduurzaming van onze woningen, het inzetbaar houden van onze medewerkers en een transparant en voorzichtig financieel beleid. In de hoofdstukken 4, 5, 6 en 7 van dit verslag komen we daar uitgebreid op terug.

Verklaring Directeur-Bestuurder

De Directeur-Bestuurder van SEW verklaart dat alle uitgaven in het boekjaar in het belang van de volkshuisvesting zijn gedaan.

1.2 Verslag Raad van Commissarissen

Inleiding

Het afgelopen jaar werd de wereld op 24 februari wakker geschud door de oorlog in Oekraïne. De gevolgen waren een humanitaire ramp en stijgende energieprijzen, ook de inflatie ging naar een bijna ondenkbaar niveau. Uiteraard had dit ook gevolgen voor de huurders van SEW. Onze overheid probeert te helpen door voor alle particuliere energieafnemers een energieplafond in te stellen. Desondanks maken we ons zorgen, met name over de koopkracht van onze huurders. 

SEW probeert erop in te spelen door haar bezit (versneld) te verduurzamen. Op die manier kan op het energieverbruik en de woonlasten worden bespaard. Positief is het vervallen van de verhuurderheffing. Een heffing die in corporatieland, ook voor SEW, veel geld liet wegvloeien naar de staatskas.

Het lijkt erop dat de coronacrisis zijn grootste impact heeft gehad. Dit onbekende fenomeen zorgde voor veel vertraging en andere problemen, die gelukkig nagenoeg zijn verdwenen.

De kwaliteit van ons bezit is opnieuw iets verbeterd, dat zien we ook in de uitkomsten van de Aedes-benchmark. Daarnaast zijn er concrete stappen gezet in de ontwikkeling en realisatie van nieuwbouwplannen.

Net als 2021 is ook 2022 een jaar waarin SEW dus goed heeft gepresteerd. De Raad van Commissarissen (RvC) waardeert de inzet en de betrokkenheid van de bestuurder en alle medewerkers.

Toezichthoudende rol

De rol van de RvC is ‘erop toezien dat SEW haar maatschappelijke koers houdt’. De Raad staat het bestuur - gevraagd en ongevraagd - terzijde met raad of advies. Maatschappelijke vraagstukken op het gebied van wonen staan hierin centraal, waarbij het met name gaat om de belangen van mensen die op de woningmarkt in een kwetsbare positie verkeren. Ook controleert de Raad of SEW voldoet aan de eisen voor woningcorporaties, zoals opgenomen in wet- en regelgeving.

De RvC houdt toezicht op het functioneren van de bestuurder én de algemene gang van zaken binnen de corporatie. Er is toezicht op:

  • de realisatie van de doelstellingen van de corporatie
  • de strategie en de risico’s verbonden aan de activiteiten van de corporatie
  • de opzet en werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen
  • het kwaliteitsbeeld
  • de kwaliteit van de maatschappelijke verantwoording
  • het financiële verslaggevingsproces
  • de naleving van toepasselijke wet- en regelgeving

Legitimatie

De RvC handelt op basis van de bevoegdheden die in de statuten van SEW zijn omschreven. De werkwijze van de raad is beschreven in het reglement RvC. Door de RvC zijn er geen aparte commissies ingesteld.

De raad heeft in 2021 een “Toezichtvisie op Besturen” vastgesteld waarin hij duidelijk maakt wat er onder toezicht wordt verstaan en welke rolopvatting hij vervult. Tevens wordt hierin de visie op besturen uitgelegd en welke toetsingskaders hij hanteert bij het uitoefenen van zijn taak.

In dit verslag legt de RvC − als onderdeel van een maatschappelijk ondernemende organisatie − publiekelijk verantwoording af. Dit gaat over de wijze waarop de RvC in het afgelopen jaar invulling gaf aan de uitvoering van zijn taken en bevoegdheden. Bij de toezichthoudende rol maakt de RvC gebruik van een extern en intern toezichtkader.

Hieronder worden de belangrijkste documenten van het externe en interne toezichtkader genoemd.

Extern toezichtskader:

  • Woningwet en daarvan afgeleide wet- en regelgeving
  • Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (BTIV)
  • Regeling toegelaten instellingen volkshuisvesting (RTIV)
  • Aedescode
  • Governancecode Woningcorporaties
  • Wet normering topinkomens (WNT)

Intern toezichtskader: 

  • statuten SEW
  • reglement RvC
  • reglement Bestuur
  • profielschets RvC
  • treasurystatuut en treasuryjaarplan
  • reglement financieel beleid en beheer
  • integriteitscode en meldregeling voor misstanden
  • ondernemingsplan
  • meerjarenbegroting
  • portfoliostrategie
  • huurbeleid
  • prestatieafspraken met de gemeente en huurdersbelangenvereniging (HBV)
  • managementletter en accountantsverslag van de accountant

Besluiten en goedkeuring verleend aan

In het afgelopen jaar zijn de volgende besluiten genomen of is goedkeuring verleend aan:

  • prijsverhoging project Patrijs-, Fazant- en Leeuwerikweg
  • huurverhoging per 1 juli 2,3% (m.u.v. de woningen met label E, F en G)
  • geactualiseerd reglement financieel beleid en beheer
  • vaststellen jaarverslag 2021
  • benoeming de heer De Vries tot voorzitter RvC met ingang van 1 januari 2023
  • bestuur en de RvC nemen het besluit om de visitatie 2019-2022 uit te laten voeren door Ecorys
  • het BOD 2023 (vastgesteld door de bestuurder)
  • de begroting 2023-2027
  • besluit onder voorwaarde positieve zienswijze van de Autoriteit Wonen (AW) (ontvangen op 7 december 2022) voor benoeming mevrouw E. (Eline) Kant per 1 januari 2023.
  • de beloning van de Directeur-Bestuurder wordt voor 2023 vastgesteld binnen normen van de WNT-norm
  • het treasuryjaarplan 2023
  • vergoeding van de RvC voor 2023 is vastgesteld op 80% van de beroepsregel

Overleg Huurdersvereniging

De RvC en het bestuur hebben op 28 maart 2022 overleg gehad met de HBV. Aan de hand van, een door de bestuurder vooraf opgestelde notitie, bespraken we: 

  • de prestatieafspraken
  • het huurbeleid
  • de voorgestelde huurverhogingen
  • de samenwerking met de Gemeente Tynaarlo
  • de ontwikkeling van de energieprijzen
  • het versnellen van de verduurzaming van het bezit
  • de samenwerking HBV en AH Woon 
  • de renovatie- en nieuwbouwprojecten

Overleg accountant

Met de accountant is gesproken over de jaarrekening 2021. De resultaten van zowel de managementletter 2022 als de jaarrekening stemmen ons tot tevredenheid.

Werkgeversrol

Goed werkgeverschap is een doorlopende taak. De RvC hoort deze zo uit te voeren dat de corporatie altijd over een goed bestuur beschikt. Het is belangrijk dat de bestuurder zijn of haar competenties volledig ten dienste van de corporatie inzet, zodat de RvC zijn toezichtrol volledig kan vervullen. In 2022 is de samenstelling van het bestuur niet gewijzigd.

De RvC wil zijn werkgeversrol verder professionaliseren. Aandachtspunten uit de zelfevaluatie zijn op 9 februari besproken. Het gaat de RvC in zijn rol als werkgever vooral om het voeren van een ‘goed gesprek’ met de bestuurder. Afgesproken is dat er jaarlijks meerdere gesprekken plaatsvinden. Hiervoor kunnen zowel de RvC als de bestuurder agendapunten inbrengen. Naast aandacht voor het jaarlijks opstellen van reguliere doelen, is er ook ruimte voor persoonlijke doelen van de bestuurder. Het afgelopen jaar heeft de RvC, in drie bijeenkomsten, de doelen met de bestuurder besproken en geëvalueerd. Hierbij zijn zowel de corporatie als persoonlijke doelen besproken.

De bezoldiging van de bestuurder voor 2022 is vastgesteld op de geldende norm overeenkomstig de Wet normering topinkomens (WNT). Er wordt voldaan aan WNT.

In het verslagjaar zijn geen meldingen omtrent integriteitskwesties ontvangen. Er is geen gebruikgemaakt van de meldregeling voor misstanden. 

Klankbordfunctie

De RvC hecht waarde aan de klankbordfunctie. De Raad rekent het tot zijn verantwoordelijkheid om: 

  • met het bestuur te reflecteren op de strategie in relatie tot de omgeving
  • met het bestuur te reflecteren op omvangrijke beslissingen, waaronder investeringen
  • het bestuur desgevraagd te ondersteunen bij strategische beslissingen
  • het bestuur gevraagd en ongevraagd advies te geven, met respect en inachtneming van de eigen verantwoordelijkheid van het bestuur

De klankbordfunctie vindt plaats op basis van onderling vertrouwen, een duidelijke taakopvatting, integrale benadering en heldere afbakening van taken en verantwoordelijkheden. 

De RvC is eveneens strategisch sparringpartner van de bestuurder. 

In het verslagjaar zijn de volgende zaken besproken:

  • doelen van de bestuurder
  • samenwerking met de gemeente
  • samenwerking met collega-corporaties
  • managementletter en accountantsverslag met accountantskantoor Verstegen
  • te ontwikkelen nieuwbouwlocaties en kavelprijsproblematiek
  • invulling voorzittersrol i.v.m. bereiken maximale zittingstermijn huidige voorzitter
  • voortgang projecten en ontwikkeling bouwkosten
  • huurbeleid en ontwikkeling huren in de toekomst
  • periodieke ’tertiaire’ rapportages
  • concept-woonvisie gemeente
  • financieringsbehoefte
  • actualisatie portefeuillestrategie
  • visitatie 2019-2022, voorbereiding tot opdracht
  • sessie integriteit in december o.l.v. externe deskundige, gezamenlijk bestuur/RvC  
  • strategisch personeelsplan en Duurzame Inzetbaarheid (SPP-DI)
  • prestatieafspraken met de gemeente
  • resultaten Aedes-benchmark

Samenstelling Raad van Commissarissen en functioneren

De RvC waakt ervoor dat de leden van de Raad onafhankelijk zijn, met name in het licht van de Governancecode Woningcorporaties. De Raad constateert tot grote tevredenheid dat alle leden in het verslagjaar aan deze criteria hebben voldaan en daarbij hun taken onafhankelijk van elkaar hebben uitgevoerd.

De RvC werkt met een profielschets voor de gewenste deskundigheid en achtergrond van leden. Dit is gerelateerd aan de omvang, samenstelling en activiteiten van de RvC.

In 2022 is deze profielschets opnieuw bekeken, bijstellen was niet nodig.

De samenstelling van de RvC in 2022 was als volgt:

Mevrouw M.Y. (Marjan) van der Veen, voorzitter

Lid : sinds 1 januari 2015 en voorzitter vanaf 1 januari 2020
Herbenoeming : herbenoemd 1 januari 2019, niet meer herbenoembaar
Beroep : teamleider/coach gemeente Westerkwartier
Nevenfuncties : lid van de Raad van Toezicht Stichting Plateau Integrale Kindcentra Assen

Als gevolg van het bereiken van de maximale zittingstermijn van mevrouw M.Y. (Marjan) van der Veen, is haar functie per 1 januari 2023 beëindigd. De Raad dankt Marjan voor haar inzet de afgelopen 8 jaar, waarvan 3 jaar als voorzitter.

In het voorjaar van 2022 is een aanzet gegeven voor de procedure van een nieuw RvC-lid en/of nieuwe voorzitter. Gelet op de voorkeur van de Raad, is er eerst intern onderzocht naar een opvolger in de rol als voorzitter. Hierbij is gelet op deskundigheid en ervaring. In onderling goed overleg is besloten tot benoeming − na positief advies van het bestuur − van één der zittende leden. 

Vervolgens is, eveneens overeenkomstig de voorgeschreven regels art 36 lid 3 van de Woningwet, een selectieprocedure gestart en gevolgd, ter invulling van de ontstane vacature. Deze procedure is begeleid door een deskundig wervings- en selectiebureau. Met ingang van 1 januari 2023 heten we mevrouw E. (Eline) Kant welkom. Hiermee bedraagt het aandeel vrouwen in de RvC wederom 33%.

De heer J. (Jan) Dunning, lid, vicevoorzitter en huurderscommissaris

Lid : sinds 1 januari 2020
Herbenoeming : -
Beroep : concern controller bij woningcorporatie Accolade in Heerenveen
Nevenfuncties : lid van de RvC Stichting Uithuizer Woningbouw (per 1 januari 2023 gefuseerd met Woningstichting de Delthe tot ‘Goud Wonen’)
    en voorzitter Netwerk Financials Friese Woningcorporaties

De heer A. (Auke) de Vries, lid

Lid : sinds 1 juni 2021
Herbenoeming : -
Beroep : oud-corporatiebestuurder       
Nevenfuncties : bestuurslid van het kennisnetwerk Woningcorporaties                
    en secretaris Hengelsportvereniging Voorwaarts te Drachten

Permanente educatie

De Governancecode Woningcorporaties verplicht dat we in het jaarverslag melding maken van de activiteiten op het gebied van permanente educatie van de RvC.

De huidige leden van de RvC hebben het aantal voorgeschreven PE-punten behaald in het jaar 2022

  • Mevrouw M.Y. van der Veen: 5 punten
  • De heer J .Dunning:  5 punten
  • De heer A. de Vries: 5 punten

Daarmee voldoen bovengenoemde RvC-leden allemaal aan de gestelde eisen.

Honorering

De commissarissen ontvangen een vast honorarium voor hun werkzaamheden. Bij de vaststelling van de honorering is rekening gehouden met de:

  • Governancecode Woningcorporaties
  • Wet normering topinkomens (WNT)
  • vastgestelde beroepsregel van Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW)  d.d. 23 november 2021.

Er is bewust gekozen voor een bezoldiging die onder het wettelijke en het VTW-maximum blijft. De beloning van de RvC voor 2022 is vastgesteld op 80% van de beroepsregel. 

Functioneren RvC

De RvC heeft 6 reguliere vergaderingen gehouden in 2022. De zelfevaluatie over 2022 staat gepland voor januari 2023.

Opgetekend te Paterswolde op 30 mei 2023

Door:

De heer A. de Vries, voorzitter

De heer J. Dunning, lid, vicevoorzitter en huurderscommissaris

Mevrouw E. Kant, lid 

1.3 Belanghouders

Prestatieafspraken

We maken jaarlijks prestatieafspraken met de gemeente Tynaarlo, collega-corporatie Woonborg, Algemene Huurdersvereniging (AH) Woon en de Huurdersbelangenvereniging Eelde-Paterswolde (HBV). Met de prestatieafspraken dragen we gezamenlijk én in goed overleg structureel bij aan een goed aanbod van sociale huurwoningen in de gemeente Tynaarlo. De prestatieafspraken zijn uitgewerkt op de volgende thema's:

  • betaalbaarheid
  • beschikbaarheid
  • kwaliteit van de woningvoorraad
  • huisvesten bijzondere doelgroepen
  • wonen & zorg
  • leefbaarheid

Op 13 december 2022 zijn de prestatieafspraken voor 2023 getekend.

Gemeente Tynaarlo

De gemeente Tynaarlo is voor SEW een belangrijke gesprekspartner, zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau. Vooral als het gaat om beleidsafstemming en uitvoering van projecten op het gebied van nieuwbouw, woningverbetering en leefbaarheid. Daarom is er regelmatig bestuurlijk en ambtelijk overleg met de gemeente Tynaarlo om deze zaken te bespreken.

SEW hecht grote waarde aan het betaalbaar houden van de huren voor zittende en toekomstige huurders. We hebben dit ook uitvoerig besproken met de gemeente. Juist omdat dit verantwoordelijkheid van zowel de gemeente als SEW vraagt. Ook de mogelijke gevolgen van de  hoge energielasten hebben de aandacht van zowel de gemeente als SEW.

In dit boekjaar overlegden we regelmatig met de gemeente over vrijkomende locaties. De huidige druk op de woningmarkt in Eelde-Paterswolde is namelijk dermate hoog dat SEW dringend behoefte heeft aan uitbreiding van haar woningvoorraad. De vrijkomende locaties zijn vastgelegd in de prestatieafspraken.

Huurdersbelangenvereniging Eelde-Paterswolde

De HBV vertegenwoordigt onze huurders. De HBV bestaat uit drie leden en praat, op basis van gelijkwaardigheid, mee over de prestatieafspraken.

SEW overlegt ieder kwartaal  met de HBV. We spreken dan over de jaarlijkse huurverhoging, verduurzaming, onderhoud, nieuwbouw en verkopen. Daarnaast zijn leefbaarheid en veiligheid belangrijke thema’s.

Organisaties zorg en welzijn

Convenant 'Weer Thuis'

We hebben eind 2021 het convenant 'Weer Thuis' ondertekend. Dit deden we samen met de betrokken gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders. Met elkaar staan we voor een grote uitdaging: hoe creëren we een samenleving waarin elke inwoner − met behoud van eigen regie − meedoet? Via dit convenant leggen we afspraken vast en dragen we bij aan ‘inclusief wonen’:

  • corporaties stellen voldoende woningen beschikbaar
  • zorgorganisaties bieden ondersteuning voor zelfstandig wonen
  • gemeenten staan voor de afspraken over regionale spreiding

Daarbij houden we oog voor de draagkracht van een wijk en haar bewoners. Concreet houdt dit in dat SEW jaarlijks een vijftal woningen beschikbaar stelt voor dit convenant.

Wonen en zorg

SEW heeft een samenwerkingsverband met Zorggroep Drenthe voor het verlenen van zorg op maat. Dit is bestemd voor huurders die hiervoor in aanmerking kúnnen en wíllen komen.

Sociaal team, wijkpolitie en Neie Naober 

We hebben iedere maand overleg met het sociaal team en de wijkpolitie. In dit overleg delen we onze ervaringen, elk vanuit zijn of haar werkgebied. Door deze nauwe samenwerking en korte lijnen kunnen we - waar nodig - snel acteren.

Ook overleggen we regelmatig met Neie Naober over de leefbaarheid in Eelde-Paterswolde.

1.4 Huurders

Primaire doelgroep

Woningcorporaties mogen hun sociale huurwoningen niet zomaar aan iedereen toewijzen. In eerste instantie gaan de woningen naar mensen met een laag inkomen (primaire doelgroep). Zij hebben weinig kans op een woning in de reguliere markt. Dat is ook de reden dat corporaties met een inkomensgrens werken.

In principe moesten corporaties in 2022 92,5% van de sociale huurwoningen toewijzen aan deze primaire doelgroep. Dat zijn eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 40.765 (prijspeil 2022) en meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 45.014 (prijspeil 2022). Corporaties mogen daarnaast 7,5% van hun woningen vrij toewijzen. Dit percentage van 7,5% mag onder bepaalde voorwaarden echter worden verhoogd naar maximaal 15%. Je moet hier dan als corporatie afspraken over maken met de gemeente en huurdersorganisatie. Ook moet je dit vastleggen in de prestatieafspraken. Bij deze 15% vrije toewijzing dient er dus minimaal 85% van de woningen aan de primaire doelgroep te worden toegewezen. SEW werkte in 2022 met de normale 7,5% vrije toewijzing.

In 2022 zijn alle sociale huurwoningen toegewezen aan de primaire doelgroep. SEW voldoet dus aan de regels.

Daarnaast verhuurt SEW een aantal woningen boven de liberalisatiegrens (€ 763,47). Deze verhuuractiviteit staat los van het verhuren van onze sociale woningen.

Passend toewijzen

Volgens de Woningwet moeten woningcorporaties ‘passend toewijzen’. Aan woningzoekenden met recht op huurtoeslag moeten we − in minimaal 95% van de gevallen − een woning aanbieden die onder de aftoppingsgrenzen ligt. In 2022 is 98,2% van de woningen passend toegewezen.

Bijzondere doelgroepen

Statushouders

Wanneer asielzoekers een verblijfsvergunning krijgen, zijn het ‘statushouders’. Ze stromen uit naar gemeenten en hebben recht op woonruimte. Het Rijk bepaalt hoeveel statushouders iedere gemeente moet huisvesten. Dat gebeurt op basis van inwonertal per gemeente.

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) regelt de uitstroom van statushouders. Het COA stelt voor elke statushouder een profiel op en kijkt waar de statushouder kan wonen. SEW verhuurt met voorrang woningen aan statushouders.

In 2022 hebben we 19 statushouders gehuisvest in 6 woningen. Er zijn 3 nareizigers gearriveerd. Gemeente Tynaarlo moest in het jaar 2022 in totaal 63 statushouders huisvesten. Uiteindelijk hebben 51 mensen een huis toegewezen gekregen. Dit betekent dat de taakstelling bijna is gehaald.

Uitstroom beschermd wonen

In 2022 zijn 2 woningen verhuurd aan cliënten van Cosis. Cosis is een zorgorganisatie voor mensen met een verstandelijke of psychische beperking. 

Urgentie

Een woningzoekende kan, onder bepaalde voorwaarden, met voorrang voor een woning in aanmerking komen. Er zijn herhuisvestingsurgenten en urgenten op basis van een medische en/of sociale indicatie. Bij deze laatste groep worden de urgentie-aanvragen behandeld door de Urgentie Commissie Thuiskompas. In 2022 zijn 4 woningen verhuurd aan urgente woningzoekenden.

Bemiddeling

In sommige – uitzonderlijke - situaties vindt bemiddeling plaats. In 2022 zijn 2 woningen verhuurd na bemiddeling.

Toewijzingen

Thuiskompas

Via Thuiskompas kunnen woningzoekenden op één plek terecht voor een sociale huurwoning in Drenthe en omgeving. Dit is een unieke samenwerking tussen acht Drentse woningcorporaties en hun huurdersverenigingen.

Thuiskompas is transparant en handig in gebruik. Sinds de komst van Thuiskompas zien we een toename in het aantal reacties en een toegenomen inschrijfduur. Dit wordt mede veroorzaakt door de extra druk op de woningmarkt.

Mutaties

Het aantal mutaties bedroeg dit jaar 87 (2021: 70):

  • 68 woningen zijn verhuurd aan reguliere woningzoekenden
  • 6 woningen zijn verhuurd aan statushouders
  • 2 woningen zijn verhuurd aan cliënten van Cosis
  • 4 woningen zijn verhuurd aan urgent woningzoekenden
  • 2 woningen zijn verhuurd middels bemiddeling
  • 5 woningen zijn verhuurd middels woningruil

Sommige woningen zijn specifiek bestemd voor jongeren tot 23 jaar of voor senioren vanaf 55 jaar. De overige woningen worden regulier verhuurd. Dat betekent dat een woning niet bedoeld is voor een specifieke doelgroep.

Het aantal verhuringen is als volgt:

Jongerenwoningen 5  
Seniorenwoningen 33  
Reguliere woningen 49  

De toewijzingen naar huishoudgrootte, inkomen en huurklasse staan in onderstaande tabel:

  Huurklasse 2022      
Eenpersoonshuishoudens ≤ 442,46 > 442,46 ≤ 633,25 > 633,25 ≤ 763,48 > 763,48
         
Jonger dan 66,7 jaar        
Inkomen ≤ 24.075 4 16 0 0
Inkomen > 24.075 1 6 1 0
66,7 jaar en ouder        
Inkomen ≤ 23.975 0 8 1 0
Inkomen > 23.975 0 5 3 2
         
Tweepersoonshuishoudens ≤ 442,46 > 442,46 ≤ 633,25 > 633,25 ≤ 763,48 > 763,48
         
Jonger dan 66,7 jaar        
Inkomen ≤ 32.675 2 10 0 0
Inkomen > 32.675 0 6 1 0
66,7 jaar en ouder        
Inkomen ≤ 32.550 0 4 0 0
Inkomen > 32.550 0 2 1 2
         
Drie- en meerpersoonshuishoudens ≤ 442,46 > 442,46 ≤ 678,66 > 678,66 ≤ 763,48 > 763,48
         
Jonger dan 66,7 jaar        
Inkomen ≤ 32.675 1 10 0 0
Inkomen > 32.675 0 1 0 0
66,7 jaar en ouder        
Inkomen ≤ 32.550 0 0 0 0
Inkomen > 32.550 0 0 0 0

Vrije beleidsruimte

Met de partners van Thuiskompas spraken we af dat elke corporatie een vrije beleidsruimte kent voor de woningen die niet naar statushouders gaan. Dit betekent dat corporaties maximaal 20% van hun vrijkomende bezit op een andere manier kunnen verhuren dan via het reguliere model.

Tot de vrije beleidsruimte behoort elke woning:

  • die niet via het model inschrijftijd wordt geadverteerd
  • of waarbij eisen worden gesteld aan leeftijd (behalve de gereserveerde woningvoorraad voor minimaal 55 en maximaal 23 jaar)
  • of waarbij eisen worden gesteld aan huishoudgrootte of inkomen (anders dan de inkomensvoorwaarden voor passend toewijzen)

SEW heeft in 2022 voor 11% gebruikgemaakt van de vrije beleidsruimte en voldoet hiermee aan de onderlinge afspraak.

Urgent woningzoekenden

In de prestatieafspraken van 2022 legden we vast dat er maximaal 20% ‘verdringing’ van reguliere woningzoekenden door urgentie mag plaatsvinden. In 2022 is 17% toegewezen aan urgente woningzoekenden. Ook hieruit blijkt dat SEW de prestatieafspraken goed uitvoert.

Aantal reacties

In 2022 kwamen er gemiddeld 135 reacties op vrijgekomen woningen.

Het gemiddeld aantal reacties per specifieke doelgroep was:

Jongerenwoningen 63  
Seniorenwoningen 20  
Reguliere woningen 245  

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Diagram Aantal reacties 2018-2022

Sinds de komst van Thuiskompas zien we, vooral bij de reguliere woningen, een toename in het aantal reacties. Daarnaast daalt de mutatiegraad, doordat er minder woningen beschikbaar komen. Ook neemt de druk vanuit de stad Groningen toe.

Inschrijftijd

De gemiddelde inschrijftijd gedurende 2022 bedroeg 9,3 jaar (2021: 7,3 jaar). De mediaan, dus het middelste getal van alle inschrijftijden, bedroeg 7,2 jaar (2021: 5,2 jaar). Het gemiddelde ligt dus duidelijk hoger dan de mediane inschrijftijd. Dit valt echter goed te verklaren: een klein aantal woningzoekenden heeft een woning gehuurd met een zeer lange inschrijftijd.

Het verloop van de inschrijfduur over 2018 t/m 2022 staat in onderstaande diagram weergegeven.

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Diagram Gemiddelde inschrijfduur

Kenmerken nieuwe bewoners

86% van de verhuringen was aan huishoudens van 1 of 2 personen. Hieronder staan de gegevens van de nieuwe bewoners naar huishoudgrootte:

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Cirkeldiagram Nieuwe bewoners naar huishoudgrootte

De nieuwe bewoners zijn afkomstig uit de volgende gemeenten:

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Cirkeldiagram Nieuwe bewoners naar gemeenten

Leegstand

Op 31 december 2022 staan 3 woningen langdurig leeg. Deze woningen zijn beschikbaar als wisselwoning voor het verduurzamingsproject Patrijs-, Fazant- en Leeuwerikweg.

De gemuteerde woningen hebben, exclusief de wissel- en verkoopwoningen, in 2022 gemiddeld 19 dagen leeggestaan (2021: 11). Diverse woningen zijn namelijk grootschalig gerenoveerd, voordat ze opnieuw zijn verhuurd.

De huurderving vanwege leegstand gedurende 2022 bedroeg € 31.510 (2021: € 13.363).

Betaalbaarheid

Streefhuren

Jaarlijks, per 1 januari, worden de streefhuren geactualiseerd. De streefhuur is de huur die SEW bij mutatie aan nieuwe huurders vraagt.

Hierbij is het uitgangspunt dat er voldoende woningen beschikbaar zijn voor 1-2 persoonshuishoudens met een beperkt inkomen (recht op huurtoeslag). Dit betekent dat minimaal 80% van de huurwoningen een huurprijs heeft tot de eerste aftoppingsgrens.

De onderverdeling van de streefhuren per 31 december 2022, per huurprijscategorie, is als volgt:

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Diagram Streefhuren

De gemiddelde streefhuur van de woningen bedraagt op 31 december 2022 € 608. Dit is 70,4% ten opzichte van de maximaal redelijke huur.

Huurverhoging

De maximale toegestane huurverhoging voor sociale huurwoningen per 1 juli 2022 was 2,3%. Het uitgangspunt voor de maximale huurverhoging is het gemiddelde jaarinflatiepercentage van het jaar daarvoor. Dit percentage bedroeg 2,3% in december 2021 en ligt daarmee een stuk lager dan het huidige inflatiecijfer. 

Het maximaal toegestane huurverhogingspercentage van 2,3% gold voor de meeste sociale huurwoningen. Alleen voor huurwoningen met een huurprijs onder € 300 mag een verhuurder beslissen om de huurprijs met maximaal € 25 te verhogen.

Daarnaast kon een corporatie beslissen om voor huishoudens met een hoger inkomen een inkomensafhankelijke huurverhoging door te voeren. Deze huurverhoging mocht, afhankelijk van het inkomen en de grootte van het huishouden, maximaal € 50 of € 100 bedragen. Deze inkomensafhankelijke huurverhoging komt in de plaats van de reguliere huurverhoging.

Voor woningen in de vrije sector gold een maximale huurverhoging van het inflatiepercentage + 1%. In 2022 komt dat neer op een toegestane huurverhoging van maximaal 3,3%. 

SEW heeft in 2022 de huren van de meeste woningen verhoogd met 2,3%. Een uitzondering hierop waren de woningen met een slecht energielabel (E, F of G). Bij deze woningen is de huurprijs niet verhoogd.

Huidige huur

Op 31 december 2022 bedraagt de gemiddelde huurprijs van de woningen € 577. Dit is 66,8% ten opzichte van de maximaal redelijke huur.

Nationale prestatieafspraken: forse huurmatiging

Corporaties gaan de komende drie jaar voor alle huurders de huren matigen. Daarbij wordt de koppeling met de inflatie losgelaten en wordt de maximale huursomstijging 0,5% lager dan de CAO-loonontwikkeling. Daardoor stijgen de huren minder hard dan de lonen. Om de huur voor huurders met een laag inkomen te verbeteren, krijgen huurders met een inkomen op of onder 120% van het sociaal minimum in 2023 een wettelijk verplichte eenmalige huurverlaging tot € 550 (prijspeil 2020).

Fondsen

SEW werkt met een servicefonds. SEW voert bij huurders die lid zijn van dit fonds een aantal werkzaamheden uit waar ze normaal gesproken zelf verantwoordelijk voor zijn. Denk hierbij aan het ontstoppen van afvoeren of schoonhouden van dakgoten. De bijdrage voor het servicefonds is € 5 per maand.

Achterstanden en ontruimingen

Huurachterstanden

Betaalproblemen leiden gemakkelijk tot uitzichtloze situaties. En in het uiterste geval zelfs tot ontruiming van de woning. Daarom geven we hoge prioriteit aan het voorkomen van betaalachterstanden. Hiervoor zetten we verschillende instrumenten in. Zo proberen we het aantal automatische incasso’s te vergroten en nemen we al bij een lage huurachterstand contact op met de huurder. Dit doen we telefonisch of via een huisbezoek. We treffen dan, als het mogelijk is, gelijk een betalingsregeling. Het lijkt erop dat dit actieve beleid zijn vruchten afwerpt. Dat is fijn, zowel voor huurders als SEW.

Huurachterstanden melden we ook bij de gemeente. Dit is verplicht vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). 

De huurachterstand aan het eind van 2022 was € 14.602 (2021: € 18.005).

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Grafiek Verloop huurachterstanden

In 2022 kreeg een deel van de huishoudens te maken met energiearmoede. Deze huishoudens hebben een te hoge energierekening ten opzichte van hun inkomsten. De financiële impact voor de huurachterstanden van SEW is gelukkig beperkt, mede dankzij de inspanningen en goede inzet van onze medewerkers en gemeentelijke initiatieven, zoals als Eerste Hulp Bij Geldzaken.

Ontruimingen

In 2022 is 1 woning ontruimd vanwege een huurschuld.

Achterstanden vertrokken huurders

Een deel van de huurders vertrekt met schulden. Dit speelt vooral bij ontruimingen. Wij proberen de uitstaande bedragen alsnog te innen. Helaas duurt dit proces soms jaren en is het niet altijd succesvol. Eind 2022 stond voor € 20.042 (2021: € 22.840) open door vertrokken huurders.

Dienstverlening

Aedes Benchmark

We doen mee aan de Aedes-benchmark om onze prestaties op verschillende terreinen met andere corporaties te vergelijken. Het huurdersoordeel over de dienstverlening is beoordeeld met een A-score (2021: A). 

  2022 SEW 2021 SEW 2022 landelijk 2021 landelijk
Nieuwe huurders  8,2   8,5   7,7   7,7 
Vertrokken huurders  8,8   8,2   7,6   7,5 
Huurders met een reparatieverzoek  8,1   8,0   7,7   7,7 

Zichtbaarheid

Middels een fysieke en digitale nieuwsbrief communiceren we direct met onze huurders en stakeholders. De inhoud wordt tevens gedeeld via sociale media. We gebruiken hier niet het principe ‘of’, maar ‘en/en’. De content is er immers al en wordt vervolgens via de verschillende kanalen gedistribueerd. We betrekken voor de contentcreatie ook onze huurders. Op deze manier laten we zien dat we bereikbaar en behulpzaam zijn, en dichtbij onze huurders staan. We bieden met regelmaat nieuwsartikelen aan bij regionale kranten, waarin we met gepaste trots onze maatschappelijke prestaties tonen.

Samen voor een wel (t)huis

Leefbaarheid

Leefbaarheid is voor SEW een belangrijk thema. Het woon- en leefklimaat bepaalt de staat waarin de wijk verkeert. Daarbij staat het gevoel van veiligheid voorop. Leefbaarheid speelt ook een rol bij de verhuurbaarheid van woningen.

Bij  burenoverlast proberen we bewoners met elkaar in gesprek te brengen, om zo wederzijds begrip te creëren. We zijn een kleine organisatie − hierdoor zijn de lijnen kort en kunnen we problemen vaak snel en in onderling overleg oplossen. Als het nodig is zoekt SEW samenwerking met andere partijen zoals de wijkagent, het sociaal team en Cosis.

In 2022 besloot de gemeente Tynaarlo welzijnsstichting Neie Naober in te schakelen om vanaf 2023 buurtbemiddeling op te zetten en uit te voeren. Woonborg en SEW vinden dit een goede manier om conflicten met buren op te lossen en dragen bij aan de kosten. 

Het woon- en leefklimaat in wijken en buurten is ook onderwerp van gesprek in het overleg dat SEW voert met de gemeente Tynaarlo, Huurdersbelangenvereniging Eelde-Paterswolde (HBV) en de directie van het verzorgingshuis Else van der Laanhuis in Eelde.

Door elkaar goed op de hoogte te houden, proberen we een prettig leefklimaat te hanteren voor onze huurders. Dáár ligt onze focus.

Leefbaarheidsprojecten in wijken of buurten, die niet voor 100% ten goede komen aan onze eigen huurders, worden daarom niet meer door SEW geïnitieerd of gefinancierd.

Nationale prestatieafspraken: impuls op leefbaarheid

Het verbeteren van de leefbaarheid vraagt van corporaties, naast investeringen in het verbeteren van de woningkwaliteit, ook investeringen in de leefbaarheid van de wijk en het sociaal beheer in de wijk. In totaal trekken corporaties hier tot en met 2030 jaarlijks € 75 miljoen extra voor uit.

Aedes Benchmark

Uit de Aedes-benchmark blijkt dat huurders tevreden zijn met hun buurt. Ze beoordelen de buurt met een 7,4. Daarnaast voelen huurders zich thuis in de buurt. Dit onderdeel wordt beoordeeld met een 7,6. We zijn blij met dit resultaat.

Wijkschouw

SEW, de HBV en de gemeente organiseren eens in de twee jaar een wijkbezoek. Hierbij kijken we welke acties er op het gebied van leefbaarheid in de buurt nodig zijn. Door corona is het ‘kijken in de wijk’ een aantal keren uitgesteld. Gelukkig kon het wijkbezoek in mei 2022 eindelijk doorgaan.

Sociaal Team Eelde-Paterswolde

In de gemeente Tynaarlo zijn 3 sociale teams aan het werk: in Zuidlaren, Vries en Eelde-Paterswolde. Hulpvragen op het gebied van wonen, welzijn, leefbaarheid, financiën en zorg worden door deze teams opgepakt. Samen met de bewoner in kwestie brengen ze de situatie in kaart en zoeken ze naar mogelijkheden. Hierbij kijken de sociale teams wat de bewoner zelf kan of waar mensen uit het sociale netwerk kunnen bijspringen. Als het nodig is, regelen de teams professionele hulp of specialistische zorg en/of hulpmiddelen. SEW heeft korte lijnen met het sociaal, zodat we snel op hulpvragen kunnen inspringen.

OGGz netwerk

Soms hebben mensen in hun leven een helpende hand nodig. Bijvoorbeeld omdat ze het moeilijk vinden om voor zichzelf te zorgen of omdat het niet lukt bepaalde zaken goed te regelen. Ook kan het zijn dat familie of bekenden zich zorgen maken om iemand die zelf geen hulp zoekt. We noemen zo iemand ook wel een ‘zorgmijder’. Het kan ook zijn dat hulpverleners zien dat het niet goed gaat of klachten over iemand krijgen. Dan is het tijd dat hulpverleners de zorg tijdelijk overnemen. Het OGGz-netwerk biedt deze zorg en zoekt samen met de cliënt naar passende hulpverlening. OGGz staat voor Openbare Geestelijke Gezondheidszorg.

Als iemand zich zorgen maakt over of overlast ondervindt van iemand in de omgeving, kan dit worden gemeld bij het meldpunt OGGz. De gemeente laat dan onderzoeken óf en in welke vorm hulp nodig is. Het kan gaan om behandeling in een instelling, maar ook om hulp aan huis. Uitgangspunt is om hulp te bieden op vrijwillige basis. Wil iemand zich niet laten helpen, terwijl de zorgen ernstig zijn? Dan wordt onderzocht of verplichte zorg nodig is. Uiteindelijk bepaalt de rechter of verplichte zorg wordt ingezet. Dit is vastgelegd in de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

Klachten

Huurcommissie

De Huurcommissie is een onpartijdige organisatie die meningsverschillen tussen huurders en verhuurders voorkomt. Ze helpt met een oplossing of doet een officiële uitspraak over het meningsverschil.

Door goede voorlichting te geven, wil de Huurcommissie vooral meningsverschillen voorkomen. Komen huurder en verhuurder er samen niet uit? Dan helpt de Huurcommissie via onpartijdige informatie en bemiddeling. Biedt dat geen uitkomst? Dan beoordeelt ze het meningsverschil via wet- en regelgeving. De Huurcommissie doet vervolgens een uitspraak waar beide partijen zich aan moeten houden.

De Huurcommissie behandelt bijvoorbeeld meningsverschillen over:

  • huur, huurverhoging en huurverlaging
  • servicekosten, kosten voor nutsvoorzieningen en de energieprestatievergoeding
  • onderhoud en woningverbetering

In 2022 zijn er geen klachten over SEW binnengekomen.

Regionale Geschillencommissie

De corporaties in Noord- en Midden-Drenthe, waaronder SEW, hebben een gezamenlijke geschillenadviescommissie aangesteld. Deze commissie is onafhankelijk en onderzoekt meldingen van geschillen tussen huurder en verhuurder. Vervolgens adviseert de commissie de verhuurder over de afhandeling van de klacht. 

De Regionale Geschillencommissie bestaat uit 3 leden:

  1. een persoon voorgedragen door de woningcorporaties
  2. een persoon namens de huurdersorganisaties
  3. een gezamenlijk - door bovengenoemde leden - gekozen lid

Dit laatste lid is tevens voorzitter. Daarnaast zijn er plaatsvervangende leden die zittende commissieleden vervangen bij verhindering.

De Regionale Geschillencommissie heeft in het verslagjaar geen klachten behandeld voor SEW.

1.5 Woningen

Marktanalyse

Marktanalyse 

De gemeente Tynaarlo heeft in het boekjaar 2021 een woningmarktonderzoek uit laten voeren door Companen. Onderstaand de belangrijkste uitkomsten van dit onderzoek:

  • Volgens de prognose neemt het aantal inwoners in de gemeente Tynaarlo tussen 2021 en 2040 toe. Vooral het aantal kleine huishoudens stijgt door de vergrijzing. Tussen 2021 en 2040 stijgt met name het aantal huishoudens met 75-plussers sterk.
  • Het lijkt erop dat starters, net als in veel andere Nederlandse gemeenten, niet voldoende ruimte hebben om zich te vestigen in de gemeente Tynaarlo. Zeker in het jaar 2021, waarin de prijzen van koopwoningen sterk zijn gestegen. Daarnaast neemt ook de druk op de sociale huursector toe.
  • In vergelijking met de regio heeft de gemeente relatief veel koopwoningen en relatief weinig sociale huurwoningen.
  • In de sociale huursector neemt de druk op de voorraad toe door meer belangstelling en minder beschikbaarheid. Het gemiddelde aantal reacties en de benodigde inschrijftijd nemen toe, terwijl de mutatiegraad afneemt.
  • Tot 2030 is er in de gemeente Tynaarlo een potentiële behoefte aan bijna 900 woningen. Deze behoefte komt voor ongeveer 15% terecht bij de sociale huursector.
  • Op basis van de woningbehoefte zien we een veranderende kwaliteitsvraag in de sociale huursector. Zo groeit de vraag naar gelijkvloerse huurwoningen bij verschillende doelgroepen:
    • oudere huishoudens
    • jonge (startende) huishoudens die betaalbaar willen wonen spoedzoekers
    • arbeidsmigranten
    • meer kwetsbare groepen
  • Tot 2030 heeft Eelde-Paterswolde volgens de prognose behoefte aan een toevoeging van 80 tot 120 gelijkvloerse sociale huurwoningen en een afname van 40 tot 80 grondgebonden sociale huurwoningen.

Regionale woondeal Noord Drenthe

Nationale prestatieafspraken: verdubbeling woningbouw

Om het huidige tekort aan sociale huurwoningen en de wachtlijsten aan te pakken moet het bouwtempo van de corporaties flink omhoog de komende jaren. Doel is dat corporaties 250.000 sociale huurwoningen bouwen in de periode 2022 tot en met 2030. Daarnaast is afgesproken dat corporaties tot en met 2030 50.000 middenhuurwoningen gaan bouwen.

Regionale woondeals

Het Rijk zet zich via de Nationale Woon- en Bouwagenda (NWBA) in voor het versneld aanpakken van de woonopgave. Om dit te bereiken heeft het Rijk nationale prestatieafspraken gemaakt met de provincies. De provincies hebben op haar beurt regionale woondeals met de gemeenten gemaakt. Hierin staan afspraken over de te realiseren woningbouwproductie in de komende tien jaar. 

In december ondertekenden provincie Drenthe en de gemeenten samen met de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening de regionale woondeals in Drenthe. Tot en met 2030 moeten in Drenthe ruim 13.000 woningen worden gebouwd. 

De corporaties in Drenthe hebben hun steun betuigd. Wij maken in lokale prestatieafspraken afspraken met elkaar over de precieze te realiseren aantallen woningen. Hierbij worden ook de huurdersorganisaties betrokken. Zij zijn namelijk een belangrijke partij voor ons bij het bepalen van onze volkshuisvestelijke opgave en zijn geen partij geweest bij de totstandkoming van de woondeals.

Portfoliostrategie 2021-2031

SEW werkt vanaf 2019 met een zogeheten ‘portfoliostrategie’. Deze is in eind 2020 geactualiseerd. De uitkomsten van de marktanalyse die Woonborg en SEW hebben laten uitvoeren door Companen zijn hierin meegenomen.

In de portfoliostrategie is de wensportefeuille over tien jaar meegenomen, evenals de transformatieopgave over die periode.

Het doel van onze portfoliostrategie is:

  • inzicht krijgen in de woningmarkt in ons werkgebied
  • positie bepalen van onze woningvoorraad
  • integraal denken en handelen
  • marktgericht handelen
  • financieel verantwoorde keuzes maken

Wij denken het volgende te bereiken met de portfoliostrategie:

  • het bedienen van onze primaire doelgroepen
  • de toekomststrategie van onze complexen
  • onze financiële continuïteit waarborgen
  • inspelen op veranderende woningbehoeften
  • de leefbaarheid in wijken en buurten verbeteren
  • samenwerken met de gemeente en corporaties in de regio

Het woningmarktonderzoek dat Companen in 2021 voor de gemeente Tynaarlo heeft uitgevoerd, de Woonvisie en de Warmtevisie van de gemeente en de 'Nationale prestatieafspraken woningcorporaties' dienen als basis voor het actualiseren van de portfoliostrategie. Deze actualisatie is gepland voor het voorjaar van 2023.

Samenstelling woningvoorraad

SEW heeft per 31 december 2022 in totaal 986 woningen in bezit. De huidige woningvoorraad is als volgt samengesteld:

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Cirkeldiagram Samenstelling woningvoorraad

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Diagram Woningbezit naar huurprijzen

De verdeling van het huidige woningbezit naar huurprijsklassen staat in onderstaande diagram.

Mutaties in de bestaande woningvoorraad

Hieronder staan de mutaties van de bestaande woningvoorraad in de afgelopen vijf jaar:

  2022 2021 2020 2019 2018
Woningen in exploitatie 986 988 990 992 995
Woningen in aanbouw 0 0 0 0 0
Onroerende zaken niet zijnde woningen          
- Garages 16 16 16 16 16
- Parkeerplaatsen 141 141 141 141 141
Opgeleverde nieuwe woningen 0 0 0 0 0
Aangekochte woningen 0 0 0 0 34
Verkochte woningen 2 2 2 3 1
Gesloopte woningen 0 0 0 0 0

In het verslagjaar 2022 zijn twee woningen verkocht:

  • Wolfhorn 45
  • Kluivingskampenweg 35

Deze woningen stonden op de verkooplijst. Beide woningen behoorden tot het versnipperde bezit.

Onderhoud van woningen

Het onderhoudsbeleid moet zo flexibel zijn dat het voortdurend aanpasbaar is aan de wisselende signalen vanuit de markt. Denk hierbij aan huurders, de overheid of de woonomgeving. SEW biedt deze flexibiliteit − dat wordt als zeer klantvriendelijk ervaren.

Zo bieden we huurders keuzes bij de modernisering van hun keuken, toilet of doucheruimte. Dit omvat bijvoorbeeld diverse kleuren wand- en vloertegels, keukens en aanrechtbladen. Ook is het mogelijk om tegen eenmalige betaling extra luxe toe te voegen. SEW heeft in haar kantoor een bescheiden woonwinkel waar huurders de diverse keuzepakketten kunnen bekijken. Hier krijgen we veel positieve reacties op.

Planmatig onderhoud en projecten

Voor planmatig onderhoud en projecten is in 2022 een bedrag van € 3,8 miljoen uitgegeven. Er was € 5,9 miljoen begroot. De werkelijke uitgaven zijn lager dan begroot doordat de renovatie aan de Patrijs-, Fazant- en Leeuwerikweg vertraging op heeft gelopen. Ook kon een aantal werkzaamheden goedkoper worden aanbesteed. In de begroting was bovendien rekening gehouden met het isoleren van vloeren in de wijk Nieuwe Akkers. SEW gaat deze werkzaamheden vanaf 2023 uitvoeren bij mutatie.

Onderstaande werkzaamheden zijn in 2022 afgerond:

  • Daken vervangen en isoleren van 100 woningen in de wijk Nieuwe Akkers. Dit project is versneld uitgevoerd (uitvoering in 2022 i.p.v. 2022/2023). De bewoners en SEW zijn erg tevreden met het resultaat!
  • Uitbreiden groepenkast, geschikt voor zonnepanelen. 
  • Aanbrengen rookmelders.
  • Douche-, keuken- en toiletrenovaties bij ruim 70 woningen.
  • Cv-ketel vervanging van 66 individuele cv-ketels (cyclus vervangen cv-ketel is 18 jaar). 
  • Schilderwerkzaamheden bij diverse complexen.
  • Reinigen kunststof kozijnen, trespa boeien en hekwerken bij één complex.

Renovatie Patrijs-, Fazant- en Leeuwerikweg

In 2022 is gestart met de verduurzaming van 23 woningen aan de Patrijs-, Fazant- en Leeuwerikweg. De woningen, met bouwjaar 1962, krijgen nieuwe gevel-, dak- en vloerisolatie (geldt ook voor de berging bij de woning). Daarnaast vervangen we de goten, dakpannen en kozijnen en wordt de beglazing vervangen door driedubbelglas. Ook krijgen de woningen een mechanisch ventilatiesysteem. Verder hebben bewoners de mogelijkheid om via Wocozon zonnepanelen te laten plaatsen. Het energielabel springt hierdoor van D/E/F naar A/A+.

Dagelijks onderhoud

In 2022 is € 209.000 uitgegeven aan klachtenonderhoud. Dit is inclusief materiaal- en loonkosten van de eigen dienst. Exclusief zijn de doorberekende kosten aan derden en de kosten voor de VvE-complexen. De uitgaven bedroegen 183% van het beschikbare budget.

 De overschrijding is te verklaren door hoge uitgaven voor onder andere:

  • onderhoud aan sanitair
  • onderhoud aan mechanische ventilatie 
  • onderhoud aan de cv-installatie
  • divers onderhoud, zoals lekkage verhelpen, herstelwerk aan keuken, herstelwerk aan deuren, vervangen kapotte cilinders, bestrijden schimmel, etc.

Het aantal meldingen over 2022 is 1.290 (2021: 1.207). 

Mutatieonderhoud

Er waren in 2022 in totaal 87 technische mutaties. Dit zijn de woningen waarvoor het mutatieonderhoud (deels) is betaald. De totale uitgaven bedroegen € 151.000. Dit is inclusief materiaal- en loonkosten van de eigen dienst, maar exclusief de doorberekende kosten aan derden en de kosten voor de VvE-complexen. De uitgaven bedroegen 111% van het beschikbare budget.

Contractonderhoud

De uitgaven voor het contractonderhoud in 2022 komen uit op € 200.000. Van het beschikbare budget is 99% uitgegeven.

Servicefonds

SEW werkt met een servicefonds. SEW voert bij huurders die lid zijn van dit fonds een aantal werkzaamheden uit waar ze normaal gesproken zelf verantwoordelijk voor zijn. Denk hierbij aan het ontstoppen van afvoeren of schoonhouden van dakgoten. De bijdrage voor het servicefonds is € 5 per maand.

De inkomsten over 2022 bedragen € 55.000. Er is € 41.000 (75% van de inleg in het fonds) uitgegeven aan reparaties, rioolontstoppingen en glasbreuk.

Aedes benchmark

Voor de Aedes-benchmark zijn we voor de prestatievelden Duurzaamheid en Onderhoud & Verbetering met de volgende cijfers gewaardeerd:

  Score Score sector/ referentiewaarde Letter
Prestatieveld Duurzaamheid     C
Energetische prestatie (EP2) 200,9 kWh/m2 198,4 kWh/m2 B
CO2-uitstoot gasverbruik 23,9 kg/m2 18,7 kg/m2 C
Isolatieprestatie 48,7 kWh/m2 44,9 kWh/m2 C
       
Prestatieveld Onderhoud & Verbetering     B
Instandhoudingskosten 2216 3137 A
Instandhoudingskostenindex vijfjarig 71    
Technische woningkwaliteit (EP2) 200,9 kWh/m2 193,0 kWh/m2 C
Technische woningkwaliteitsindex 104    
Ervaren woningkwaliteit 7,2 6,9 B
Ervaren woningkwaliteitsindex 104    

Conclusie: SEW is op de goede weg. Er is echter nog ruimte voor verbetering in beide prestatievelden. In 2023 gaan we hier verder mee aan de slag.

Kwaliteit woningen

Conditiemeting

Woonscan heeft in 2022 de conditiemetingen voor een derde van het woningbezit uitgevoerd. De resultaten zijn verwerkt in de meerjarenonderhoudsbegroting.

De inspectie voor 2023 wordt in maart en april uitgevoerd. Hierdoor hebben wij de gegevens voor het opstellen van de begroting 2024 op tijd inzichtelijk.

Woningcartotheek

Bryder is ons primaire systeem voor het vastleggen van (technische) gegevens van ons vastgoed. Bryder is een overzichtelijk gebouwinformatiesysteem voor diverse beheerdoeleinden. Het betreft data zoals:

  • NEN2580-rapportages 
  • verhuurplattegronden
  • gebruiksoppervlaktes
  • gegevens aanwezige installaties 
  • gegevens energielabel
  • foto’s
  • bestektekeningen

Geleidelijk leggen we de bij ons bekende gegevens over het vastgoed vast in het systeem. Daarnaast heeft Invent samen met Vabi alle plattegronden en NEN2580-rapportages actueel gemaakt.

O-prognose

De onderhoudsbegroting voor 2023 is dit jaar wederom geüpload vanuit het softwareprogramma O-Prognose. Het verder optimaliseren van de meerjarenonderhoudsbegroting blijft een continu proces. De meerjarenonderhoudsbegroting is voldoende gevuld en betrouwbaar genoeg om als input te gebruiken voor de begroting 2022-2026.

We werken nu twee jaar met O-Prognose en zijn zeer tevreden met de resultaten.

Verduurzaming woningen

Bij SEW zetten we sterk in op de verduurzaming van ons woningbezit. Om dit te realiseren, voeren we jaarlijks een aantal projecten uit.

De directie keurt de projecten goed conform het besluitvormingsproces. In dat proces zijn diverse mechanismen verankerd, o.a. een risicoanalyse. De projectmedewerkers monitoren tijdens de uitvoering diverse belangrijke aspecten zoals communicatie en het nakomen van gemaakte afspraken. Over de voortgang van de projecten rapporteren we periodiek. 

Om de twee jaar actualiseren we onze portfoliostrategie. Zo beperken we de risico’s. Voor 2023 staat een update gepland. Een belangrijk onderwerp is de verduurzaming van het bezit. 

Nationale prestatieafspraken: versnelde verduurzaming

Corporaties staan voor de opgave om uiterlijk in het jaar 2030 in totaal 450.000 bestaande woningen aardgasvrij te maken. Zij doen dit als onderdeel van de wijkgerichte aanpak onder regie van de gemeente. Deze steunt in belangrijke mate op de transitievisie Warmte die elke gemeente sinds 2021 heeft. Deze visie beschrijft per wijk welke alternatieve warmtebronnen worden ingezet en in welk tempo wijken van het aardgas afgaan. De gemeente moet de visie uiterlijk in 2024 hebben uitgewerkt in haar uitvoeringsplannen. 

Corporaties moeten in 2030 in totaal 675.000 woningen ‘toekomstklaar’ geïsoleerd hebben.

Corporaties hebben al hun woningen met een label E, F of G uiterlijk in 2028 versneld verduurzaamd (m.u.v. voor sloopwoningen).

Het kabinet bereidt een verplichting voor om vanaf 2026 een hybride warmtepomp of duurzaam alternatief te plaatsen op het moment dat de cv-ketel aan vervanging toe is. Corporaties gaan sowieso vanaf 2023 bij alle woningen met een D-label of beter de cv-ketel vervangen voor een duurzamer alternatief. Hierop geldt een uitzondering voor woningen die door de transitievisie binnen tien jaar na vervanging van de cv-ketel op een warmtenet aangesloten moeten worden. Voor de aankoop van hybride warmtepompen is een subsidie beschikbaar.

Energielabels

Op 31 december 2022 heeft 93% een label D of beter. 7% heeft een label E, F of G. De aanpassing van de labels door de isolatie van 100 daken in de wijk Nieuwe Akkers is hierin deels meegenomen. 

De labelaanpassingen van de 23 woningen aan de Patrijs-, Fazant- en Leeuwerikweg worden verwerkt in het voorjaar van 2023. Dit leidt tot een vermindering van het aantal woningen met een E, F of G label.

Per 1 januari 2021 is de nieuwe methodiek NTA 8800 geïntroduceerd. Langzaamaan zetten wij de ‘oude’ energielabels om naar de nieuwe methodiek (registratie is 10 jaar geldig).

Label Aantal Percentage
A+ 1 0,1%
A 288 29,2%
B 304 30,8%
C 269 27,3%
D 58 5,9%
E 32 3,3%
F 20 2,0%
G 14 1,4%
TOTAAL 986 100,0%

Zonnepanelen (WocoZon)

Eind 2022 hebben 345 woningen zonnepanelen. Dit draagt bij aan de verlaging van de totale woonlasten, en is zowel positief voor onze huurders als het milieu.

Drenthe Woont Circulair

Drenthe Woont Circulair (DWC) is een initiatief van de acht Drentse woningcorporaties.

DWC is een proeftuin waarin zes consortia van woningcorporaties en marktpartijen van elkaar willen leren hoe je sociale huurwoningen circulair kunt bouwen. In december was de slotbijeenkomst van een zeer leerzame periode. De praktijk blijkt echter weerbarstig en complex. Twee consortia hebben een proefproject in een gevorderd stadium. De overige vier proefprojecten zijn gestopt om financiële redenen of afgekeurd op uiterlijke vormgeving.

SEW heeft niet actief deelgenomen aan een proefproject.

Nieuwbouw

De Kooi

In de prestatieafspraken heeft SEW een drietal locaties vastgelegd voor mogelijke nieuwbouw. Eén van deze locaties is ‘de Kooi’. Op deze plek stond een voormalige basisschool die inmiddels is gesloopt. 

De nieuwbouwlocatie, met een totale grootte van 7.200 m2, is geschikt om 24 sociale huurwoningen te realiseren. Er is een stedenbouwkundige opzet naar de eisen van SEW en de gemeente Tynaarlo ontwikkeld. Het voorlopig programma bestaat uit 10 eengezinswoningen en 14 levensloopbestendige woningen. De huizen zijn bestemd voor mensen die recht hebben op huurtoeslag.

Met de gemeente Tynaarlo is gesproken over de betaalbaarheid van de bouwkosten en de kavelprijs. In februari 2023 volgt een bespreking over de grondexploitatie in de gemeenteraad. Voor het programma is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk. We werken toe naar realisatie in 2024.

1.6 Organisatie

Medewerkers

Per 31 december 2022 had SEW 8 medewerkers in dienst. Het aantal fte’s op die datum was 7,3. De medewerkers hebben voor hun arbeidsvoorwaarden te maken met de CAO Woondiensten. De pensioenvoorzieningen zijn ondergebracht bij Stichting Pensioenfonds voor de Woningcorporaties (SPW).

In 2022 was er 1 medewerker van een extern bureau bij SEW werkzaam. Dit ter ondersteuning van de afdeling Vastgoed.

Arbobeleid

Het arbobeleid is weergegeven in het arbobeleidsplan. Het arbobeleid is weergegeven in het arbobeleidsplan. Het beleid van SEW is vooral gericht op het bevorderen van goede arbeidsomstandigheden voor werknemers. Dit zijn de belangrijkste onderdelen: 

  • bevorderen van een zo groot mogelijke veiligheid
  • bescherming van de gezondheid
  • bevorderen van het welzijn bij het werk
  • bevorderen van inzicht in risico's met betrekking tot veiligheid, gezondheid en welzijn

Risico-inventarisatie en -evaluatie 

We hebben in 2022 opdracht gegeven aan een extern bureau om een rapportage van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen. De RI&E is uitgevoerd om de actuele veiligheids- en gezondheidsrisico’s in kaart te brengen. 

Uit de RI&E blijkt dat bij SEW veel aandacht is voor het verbeteren van de arbeidsomstandigheden van werknemers. SEW is ook gemotiveerd om hierin te investeren. 

De belangrijkste risico’s hebben betrekking op: 

  • arbobeleid
  • werken met gevaarlijke stoffen
  • het ontbreken van een preventiemedewerker
  • geen PAGO (Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek) voor medewerkers
  • fysieke belasting medewerkers

Belangrijke aandachtspunten zijn tevens: 

  • het inrichten van de werkplekken
  • het opstellen van een lijst van gevaarlijke stoffen waarmee gewerkt wordt
  • inventarisatie van de CMR (carcinogene, mutagene en reprotoxische) stoffen en checken of hiervoor vervangende stoffen beschikbaar zijn
  • ontbreken van uitzicht via ramen van kantoren

In het plan van aanpak zijn alle relevante adviezen en te nemen maatregelen opgenomen. SEW geeft prioriteit aan bovenstaande risico’s.

Met dit rapport, het plan van aanpak en rapportages van eventueel aanvullende onderzoeken voldoet SEW aan de eis voor het uitvoeren van de RI&E, zoals vermeld in artikel 5 van de Arbowet.

Calamiteitenplannen

SEW heeft twee calamiteitenplannen: ‘Kantoor SEW’ en ‘Woningbezit SEW’. In het eerste plan hebben we omschreven wie welke activiteit moet ondernemen in geval van een calamiteit én welke vluchtwegen er zijn. In het tweede calamiteitenplan staan acties voor het geval zich een ernstige calamiteit aan het woningbezit voordoet.

Bedrijfshulpverlening

In 2022 was er binnen SEW 1 medewerker met een diploma bedrijfshulpverlening. Deze medewerker volgde in 2022 de jaarlijkse herhalingscursus.

SEW voldoet hiermee aan de wettelijke vereisten om doeltreffende maatregelen te nemen op het gebied van bedrijfshulpverlening.

Ziekteverzuim

In 2022 zijn er geen werkgerelateerde ongevallen en beroepsziekten voorgekomen. Ook hebben werknemers van SEW geen directe gevaren gemeld. Tevens heeft SEW in 2022 geen grote materiële schade geleden.

Er zijn in 2022 geen aanwijzingen of aanvullende eisen gesteld door de arbeidsinspectie.

Het ziekteverzuimpercentage in 2022 was 1,6% (2021: 0,3%). Er is geen sprake geweest van langdurig ziekteverzuim.

Strategisch Personeels Plan

SEW heeft een strategisch personeelsplan (SPP) opgesteld. Het doel is om een duidelijk toekomstbeeld van de toekomstige personele formatie van SEW te krijgen. Daarbij is het belangrijk dat medewerkers zich voortdurend ontwikkelen, zodat ze continu een bijdrage leveren aan het realiseren van de strategische doelen van SEW. Hiermee blijven ze zelf ook breed inzetbaar op de arbeidsmarkt.

De uitkomsten van het SPP zijn:

Formatie

Voor de afdeling Financiën/Wonen is een uitbreiding wenselijk om de Manager te ondersteunen bij de uitvoering van werkzaamheden op het gebied van financiën. Voor deze afdeling is inmiddels een Medewerker Planning & Control (0,67 fte) aangetrokken om de afdeling vanaf januari 2023 te versterken.

Voor de afdeling Vastgoed zoeken we uitbreiding om de Opzichter te ontlasten. Verder kan de Manager worden ondersteund bij strategische en tactische werkzaamheden.

In 2024 gaan de beide Allround Vakmannen met pensioen. Daarom is voor de afdeling Vastgoed is in eerste instantie gezocht naar een Allround Vakman. We hebben deze vacature begin 2023 ingevuld. 

Er is nog niet actief gezocht naar een medewerker die de Opzichter kan ontlasten en/of de Manager Vastgoed kan ondersteunen. We kijken nu eerst of we een efficiencyslag kunnen maken voor bepaalde werkzaamheden.

Toekomstbestendigheid medewerkers

Alle medewerkers hebben een zogeheten loopbaangesprek. In deze gesprekken hebben onze medewerkers aangegeven hoe zij hun toekomst zien en wat hen bezighoudt. De loopbaanadviseur heeft in deze gesprekken een luisterend oor geboden en waar nodig hulpmiddelen (tools) aangegeven die kunnen helpen bij de dagelijkse werkzaamheden.

Het opstellen van het SPP was een pilotproject. Het streven is om zo tot een gerichte aanpak voor het SPP bij compacte organisaties te komen.

Efficiënt en effectief

SEW is een kleine organisatie die bijzonder efficiënt en effectief is ingericht. Er is voldoende sprake van functiescheiding en de functies zijn zo ingericht dat medewerkers in staat zijn om elkaars werk op te vangen. Hierdoor is de voortgang van de dagelijkse werkzaamheden gegarandeerd.

Administratie en automatisering

De administratie verzorgt SEW in eigen beheer. We maken gebruik van het bedrijfsinformatiesysteem van NCCW/Qonsio te Almere.

Het onderhoud van het interne automatiseringssysteem hebben we uitbesteed aan de CSN Groep in Leusden. 

De samenstelling van de begroting, rapportages en de jaarrekening verzorgen we eveneens in eigen beheer.

AVG

Sinds 25 mei 2018 is de algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van kracht. Dat betekent dat in de gehele Europese Unie dezelfde privacywetgeving geldt.

In de AVG zijn de belangrijkste regels voor de omgang met persoonsgegevens vastgelegd. Als woningcorporatie treffen we passende maatregelen om deze gegevens te beschermen. Dat betekent dat we alleen noodzakelijke gegevens verzamelen en dat de toegang tot deze gegevens is beperkt. Wij leggen gegevens vast:  

  • in het kader van onze dienstverlening
  • bij het sluiten van een huurovereenkomst
  • bij een huurincasso
  • bij een ander contact met SEW

We gebruiken de gegevens alléén voor de uitvoering van onze activiteiten en om huurders, woningzoekenden en andere betrokkenen op de hoogte te houden.

In 2022 actualiseerden we het verwerkingenregister. Tevens is het onderwerp AVG besproken met alle medewerkers.

Meldplicht datalekken

Wij zijn verplicht om ernstige datalekken direct te melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Er deden zich bij SEW in 2022 geen incidenten voor met betrekking tot persoonsgegevens. 

Controle

De accountant bracht in november 2022 de managementletter uit. Hierin deed zij verslag van de bevindingen uit de jaarlijkse interimcontrole. Uit de evaluatie van de belangrijkste risico’s en interne beheersmaatregelen kwamen geen bijzondere tekortkomingen.

Autoriteit Woningcorporaties

Oordeel rechtmatigheid verslagjaar 2021

Op grond van de Woningwet ontvangt SEW jaarlijks voor 1 december het oordeel van de Autoriteit Woningcorporaties (Aw). Dit gaat over:

  • de staatssteunregeling met betrekking tot het voorgaande verslagjaar
  • passend toewijzen
  • de huursombenadering
  • de Wet normering topinkomens (WNT)
  • de toetsing verlicht regime
  • overcompensatie
  • de naleving van specifieke wettelijke bepalingen

SEW voldeed in 2021 aan de criteria om in aanmerking te komen voor staatssteun. Daarnaast constateerde de Aw dat de accountant een goedkeurend oordeel gaf voor de WNT en dat bij SEW geen sprake is van overcompensatie. Ook op de overige te beoordelen onderdelen zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd.

Waarborgfonds Sociale Woningbouw

In 2021 heeft het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) het strategisch programma geïmplementeerd. Doel van het programma is om ook in de toekomst een voldoende robuust borgstelsel te garanderen. Woningcorporaties die deelnemen in het WSW moeten tegen zo laag mogelijke kosten financierbaar zijn en blijven.

Leningdocumentatie

Een belangrijk onderdeel van het strategisch programma betreft de verbetering van de zekerheidspositie van WSW bij een aanspraak op de borg. Deze verbetering realiseerde het WSW via een aanpassing in de standaard leningdocumentatie die per 1 augustus 2021 in werking trad. Voor geldleningen afgesloten vóór die datum heeft het WSW in 2022 gevraagd om per financier een addendum te ondertekenen, zodat deze aanpassingen ook van toepassing worden op lopende geldleningen van voor 1 augustus 2021. 

Obligolening 

Via de obligolening zijn aanspraken op het WSW − in tijden van grote verliezen − (meer) zeker gesteld. De faciliteit geeft het WSW het recht om, als het jaarlijks obligo onvoldoende blijkt, tot maximaal de hoofdsom van de obligolening een bedrag op te eisen. De obligolening is een faciliteit ter grootte van 2,6% van de omvang van de gewogen geborgde leningportefeuille aan het einde van het voorgaande jaar. Hierbij worden leningen vanuit collegiale financiering voor slechts 33% meegenomen en leningen met een variabele hoofdsom voor 75%. Voor SEW betekent dit een gewogen geborgde schuldrestant van € 5,7 miljoen en een obligolening van € 148.000. De bereidstellingsprovisie bedraagt vanaf 30 november 2022 20 basispunten op jaarbasis.

Daarnaast kan er jaarlijks obligo worden geïnd. Hiermee blijft het risicovermogen van het WSW op peil. De obligoheffing voor 2022 bedroeg 0,0487% van de gewogen geborgde leningportefeuille eind 2021, namelijk € 2.757.

1.7 Financiën

Algemeen

Met een goed en gezond financieel beleid kunnen we onze financiële en maatschappelijke continuïteit waarborgen. We willen blijven voldoen aan de eisen van de Autoriteit Woningcorporaties (Aw) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Onze huuropbrengsten investeren we graag in betaalbaarheid, beschikbaarheid en duurzaamheid van woningen én in leefbaarheid.

DAEB en niet-DAEB

Volgens de Woningwet zijn woningcorporaties wettelijk verplicht hun diensten van algemeen economisch belang (DAEB) te scheiden van hun niet-DAEB-activiteiten. SEW valt onder het zogeheten ‘verlichte regime’. Dat willen zeggen dat we zijn vrijgesteld van de verplichting om administratief te scheiden of juridisch te splitsen. Wél moeten we in de administratie onderscheid maken tussen kosten en opbrengsten van DAEB-activiteiten aan de ene kant en niet-DAEB-activiteiten aan de andere kant.

Jaarresultaat

De winst- en verliesrekening over 2022 sluit met een negatief resultaat van € 11.031.082 ten opzichte van een positief resultaat van € 17.203.201 over 2021. Dit verschil zit met name in de waardeveranderingen vastgoedportefeuille.

Een nadere analyse van deze uitkomsten staat in de toelichting op de winst- en verliesrekening.

Eigen vermogen

Het eigen vermogen laat met een saldo per 31 december 2022 van € 115.591.748 een afname zien van € 11.031.082 (het resultaat over 2022).

Kasstromen

Het jaarresultaat wordt sterk beïnvloed door effecten van boekhoudkundige aard, met name door op- en afwaarderingen van vastgoed en een onrendabele top van te ontwikkelen vastgoed. De kasstromen geven een objectiever beeld van de ontwikkeling van onze financiële positie. De kasstromen in 2022 zijn:

  2022 2021
Operationele kasstroom  1.164.135   1.068.253 
(Des)investeringskasstroom  -1.674.592   -171.091 
Financieringskasstroom  514.660   -740.339 
Mutatie liquide middelen  4.203   156.823 

Kengetallen

De kengetallen maken inzichtelijk of de financiële continuïteit (levensvatbaarheid) van SEW is gewaarborgd.

De beoordeling van de financiële positie vindt plaats op basis van vijf financiële ratio’s: interest coverage ratio (ICR), loan-to-value (LTV), solvabiliteitsratio, dekkingsratio en onderpandratio.

  Norm 2022
Interest coverage ratio (ICR) > 1,40 2,22
Loan-to-value (LTV) < 85% 33%
Solvabiliteitsratio > 15% 64%
Dekkingsratio < 70% 20%
Onderpandsratio < 70% 6%

Marktwaarde

SEW heeft het vastgoed gewaardeerd op marktwaarde. Tevens werd de beleidswaarde berekend.

De definitie van ‘marktwaarde in verhuurde staat’ is: het geschatte bedrag waartegen vastgoed tussen een bereidwillige koper en een bereidwillige verkoper na behoorlijke marketing in een zakelijke transactie zou worden overgedragen op de peildatum, waarbij de partijen met kennis van zaken, verstandig en niet onder dwang hebben gehandeld.

De marktwaarde verhuurde staat is berekend op basis van het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde, 31 december 2022. Als uitgangspunt geldt de basisvariant van het waarderingshandboek.

  2022 2021
Marktwaarde DAEB vastgoed  135.062.915   146.229.287 
Marktwaarde niet-DAEB vastgoed  4.632.662   5.106.510 
Marktwaarde totaal vastgoed  139.695.577   151.335.797 

De marktwaarde is gebaseerd op verwachte toekomstige kasstromen. De scope bij de marktwaarde is vijftien jaar met aan het einde van die periode een restwaarde gebaseerd op een exit yield. De discontovoeten die we bij de marktwaarde hanteren, zijn afhankelijk van het risicoprofiel van het woningcomplex. Bij de marktwaarde gaan we uit van kasstromen gebaseerd op marktgegevens, zoals markthuur en objectieve normen voor onderhoud en beheer. Bij de berekening van de marktwaarde hanteren we op complexniveau steeds twee scenario’s: het doorexploiteerscenario en het uitpondscenario. De marktwaarde is de hoogste van die twee scenario’s.

Jaarlijks vindt een validatie van de basisversie plaats. Dit gebeurt in de zomer na het jaarrekeningtrajct. Daarbij wordt (door vergelijking met de full-versie achteraf) aangegeven of de basisversie een marktwaarde uitkomst heeft gegeven die binnen acceptabele bandbreedte van de full-versie uitkomst ligt. Dit vormt input om de basisversie eventueel aan te passen. Deze inzichten zijn vanzelfsprekend nog niet bekend en niet meegenomen bij de totstandkoming van deze jaarrekening.

Beleidsmatige beschouwing op de ontwikkeling van de marktwaarde

De vastgoedportefeuille is ten opzichte van 2021 met € 11,6 miljoen gedaald naar een waarde van € 139,7 miljoen.

Het verschil tussen de marktwaarde ultimo 2021 en 2022 wordt onder meer verklaard door:

  • stijging WOZ-waarde (stijging marktwaarde € 13,5 miljoen)
  • daling leegwaardestijging (daling marktwaarde € 26,4 miljoen)
  • afschaffing verhuurderheffing (stijging marktwaarde € 6,0 miljoen)
  • stijging disconteringsvoet (daling marktwaarde € 3,2 miljoen)

Beleidswaarde

Ook de beleidswaarde is gebaseerd op de verwachte toekomstige kasstromen. Hierbij wordt echter uitgegaan van het beleid van onze corporatie.

De beleidswaarde van het DAEB vastgoed in exploitatie bedraagt per 31 december 2022 € 67,9 miljoen. De beleidswaarde van het niet-DAEB vastgoed in exploitatie bedraagt per 31 december 2022 € 3,4 miljoen.

De marktwaarde is het startpunt voor de berekening van de beleidswaarde. De beleidswaarde wordt bepaald door de marktwaarde op vier aspecten aan te passen. Hierbij zoeken we aansluiting bij het beleid van de corporatie, in plaats van de uitgangspunten in de markt. De vier aspecten zijn: 

  1. Beschikbaarheid: voor de gehele portefeuille hanteren we het doorexploiteerscenario.
  2. Betaalbaarheid: de markthuur wordt vervangen door de beleidshuur.
  3. Kwaliteit: de marktnorm voor onderhoud vervangen we door de onderhoudsnorm van SEW.
  4. Beheer: de marktnorm voor beheer verruilen we voor de beheernorm van SEW.

Het verschil tussen de markt- en beleidswaarde bedraagt de maatschappelijke bestemming.

Beleidsmatige beschouwing op de ontwikkeling van de beleidswaarde

De beleidswaarde is ten opzichte van 2021 met € 7,0 miljoen gestegen.

Het verschil tussen de beleidswaarde aan het einde van 2021 en 2022 kunnen we onder andere verklaren door:

  • afschaffing verhuurderheffing (stijging beleidswaarde € 18,1 miljoen)
  • stijging onderhoudsnorm (daling beleidswaarde € 6,6 miljoen)
  • aanpassing macro-economische parameters (daling beleidswaarde € 2,1 miljoen)
  • stijging disconteringsvoet (daling beleidswaarde € 1,0 miljoen)

Beleidsmatige beschouwing op het verschil tussen de marktwaarde en de beleidswaarde van het vastgoed in exploitatie


De maatschappelijk bestemming bedraagt € 68,4 miljoen. Deze bestaat uit de volgende vier op-/afslagen op de marktwaarde:

  • De opslag voor beschikbaarheid bedraagt € 3,2 miljoen. Voor de gehele portefeuille is namelijk het doorexploiteerscenario afgedwongen. Vorig jaar was er sprake van een afslag. Door de daling van de leegwaardestijging liggen de waardes van het doorexploiteer- en uitpondscenario dichter bij elkaar dan vorig jaar. Daarnaast is de disconteringsvoet in het doorexploiteerscenario gedaald, dus worden de woningen in het doorexploiteerscenario meer waard. Bovendien zijn de overdrachtskosten gestegen. Deze tellen wel mee in de marktwaarde, maar niet in de beleidswaarde.
  • De afslag voor betaalbaarheid bedraagt € 44,7 miljoen. De markthuren zijn vervangen door de streefhuren, waarbij de huren van de DAEB-woningen worden gemaximeerd op de liberalisatiegrens.
  • De afslag voor kwaliteit bedraagt € 26,4 miljoen. Het eigen onderhoudsbeleid wijkt, zoals hierboven vermeld, af van de marktnormen. De component ‘instandhoudingsonderhoud’ uit de DCF-berekening (discounted cash flow) vervangen we door een eigen onderhoudsnorm. De norm is gebaseerd op de langjarige onderhoudscyclus van het object op basis van instandhouding.
  • De afslag voor beheer bedraagt € 0,4 miljoen. De eigen beheernorm wijkt af van de bij de marktwaarde gehanteerde normen. De componenten beheerkosten, belastingen, verzekeringen en overige zakelijke lasten uit de DCF-berekening zijn vervangen door een beheernorm die aansluit bij de jaarlijkse werkelijke uitgaven voor beheer en leefbaarheid in de vijftienjarige DCF-periode.

Bedragen x € 1.000

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Grafiek Afslagen beleidswaarde

Treasury

Wat is het doel en de betekenis van treasury? Treasury is het maximaal beschikbaar hebben én houden van de financiële middelen tegen acceptabele risico’s en zo laag mogelijke kosten. Alle treasury-activiteiten zijn ondergeschikt en dienend aan de:

  • missie en visie van SEW
  • de kerntaken van SEW
  • de doelstellingen van SEW op het terrein van volkshuisvesting

SEW heeft een treasurycommissie. Deze commissie laat zich bijstaan door een onafhankelijk treasury-adviesbureau.

De treasurycommissie werkt volgens kaders die vastliggen in het treasurystatuut.  De commissie stelt een treasuryjaarplan op waarin de te verwachten transacties met betrekking tot leningen zijn opgenomen. Het treasuryjaarplan wordt door de Raad van Commissarissen goedgekeurd. Minimaal drie keer per jaar monitort de treasurycommissie de werkelijke ontwikkelingen.

Er is geen sprake van risicovolle producten zoals derivaten of andere producten met een erg speculatief karakter.

Financieringsrisico

Het (her)financieringsrisico is het risico dat SEW geen financiering kan aantrekken op het moment dat dit nodig is, ofwel: dat SEW geen aflossingen kan doen op het moment dat dit gewenst is.

SEW vermindert dit risico door een eventuele financieringsbehoefte tijdig te signaleren en door een jaarlijkse minimale aflossing na te streven. Daarnaast bouwt SEW flexibiliteit in met roll-over leningen en een liquiditeitsbuffer. SEW is deelnemer van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en voldoet aan het beoordelingskader van Autoriteit Woningcorporaties (Aw) en WSW. Het borgingsplafond wordt gemonitord.

Liquiditeitsrisico

Het liquiditeitsrisico is het risico dat SEW niet kan voldoen aan actuele en toekomstige (potentiële) financiële verplichtingen.

SEW wil altijd aan haar actuele (en toegezegde toekomstige) financiële verplichtingen kunnen voldoen. Om liquiditeitsrisico’s van financieringsacties en de bedrijfsvoering te matigen, streeft SEW naar een beschikbare vrije buffer. Met een vrije buffer bedoelen we de som van positieve banksaldi en de opnameruimte onder roll-over leningen met variabele hoofdsom.

Daarnaast heeft SEW op elk moment een adequate liquiditeitsprognose voor minimaal twee jaar beschikbaar.

Renterisico

Het renterisico is het risico dat de toekomstige kasstromen van SEW negatief worden beïnvloed door wijzigingen in de rentestanden.

De renterisico’s op de leningenportefeuille betreffen voornamelijk de renterisico’s bij herfinanciering van afgeloste geldleningen. Maar ook de rente herzieningsmomenten van variabel rentende leningen en leningen met een renteconversie.

SEW hanteert een norm van 15% van de leningenportefeuille ultimo voorgaand boekjaar. Dit is een gebruikelijke norm in de sector. De norm voor het renterisico wordt in 2023 en 2029 overschreden. De overschrijding in 2023 is te verklaren door het aantrekken van een roll-over lening, waarbij deze voor 100% in het renterisico wordt meegewogen. Er is gekozen voor het behoud van flexibiliteit. De overschrijding in 2029 heeft voornamelijk te maken met de aflossing van een fixe-lening van € 12 miljoen.

Tegenpartijrisico

Het tegenpartijrisico is het risico dat een tegenpartij niet aan zijn verplichtingen kan voldoen.

Conform het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting (BTIV) hanteert SEW normen ten aanzien van de minimale ratingvereisten van de financiële tegenpartijen. De ratings worden periodiek gemonitord.

Aedes Benchmark

SEW neemt jaarlijks deel aan de Aedes-benchmark. Volgens de benchmark bedragen onze geharmoniseerde netto bedrijfslasten per verhuureenheid over 2021 € 798 (sectorgemiddelde is € 877). Wij behoren hiermee tot groep A: corporaties met lage bedrijfslasten. De netto bedrijfslasten zijn iets hoger het voorgaande jaar, namelijk 0,8%. Het sectorgemiddelde is toegenomen met 3,7%.

Besteding van huurinkomsten

De huuropbrengsten en vergoedingen bedragen in 2022 ca. € 6,7 miljoen. In onderstaande cirkeldiagram is weergegeven waaraan deze opbrengsten zijn besteed.

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

Cirkeldiagram Besteding huurinkomsten (aantallen in procenten)

Toekomstparagraaf

De komende jaren zet SEW zich in op verdere verduurzaming van het bezit en blijvende betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen. In de meerjarenprognose 2023-2027 zijn onze plannen doorgerekend. Hierin zijn de markt- en beleidswaarde bepaald op basis van het Handboek modelmatig waarderen marktwaarde 2021. Dit betekent dat de financiële ratio's afwijken van de ratio's in 2022. 

De verwachte ontwikkeling van de financiële ratio’s op basis van de meerjarenprognose en het beoordelingskader van WSW/Aw ziet er voor de komende jaren als volgt uit:

  Norm 2023 2024 2025 2026 2027
Interest coverage ratio (ICR) > 1,40 2,8 2,3 2,3 2,2 2,7
Loan-to-value (LTV) < 85%  33,6   39,8   43,0   42,6   42,3 
Solvabliteitsratio > 15%  65,4   60,1   55,8   56,3   56,5 
Dekkingsratio < 70%  16,7   19,3   20,4   19,7   19,0 
Onderpandsratio < 70%  4,7   8,3   10,4   10,3   10,2 

Conclusie: SEW voldoet aan alle normen. 

Er zijn veranderingen in de wereld die gevolgen (kunnen) hebben voor SEW:

  • Nationale prestatieafspraken woningcorporaties.
  • De ontwikkeling van de rente is erg grillig.
  • De bouwkosten zijn forst gestegen.
  • Energielasten voor onze huurders zijn enorm.
  • Er zijn grote vluchtelingenstromen.

Dit vraagt voortdurende alertheid van ons. SEW rekent scenario's door om te kijken of de continuïteit gewaarborgd is. Dit vinden wij namelijk van groot belang. Op basis van de huidige inzichten voorziet SEW geen problemen op het gebied van de financiële continuïteit.

Fiscaliteiten

Ons doel op fiscaal gebied is:

  1. voldoen aan wet- en regelgeving
  2. onze fiscale positie waar mogelijk te optimaliseren

We krijgen hierbij ondersteuning van externe belastingadviseurs.

Verhuurderheffing

Vanaf 1 januari 2013 is de verhuurderheffing ingevoerd. Deze heffing geldt voor iedereen die meer dan 50 huurwoningen bezit met een huurprijs niet hoger dan de huurtoeslaggrens. De verhuurderheffing bedraagt voor 2022 bijna € 0,6 miljoen. Dit is circa 9% van de huurinkomsten.

In 2023 wordt de verhuurderheffing afgeschaft. Dit betekent dat er meer ruimte ontstaat voor verduurzaming en nieuwbouw. Daarvoor heeft Aedes op 30 juni de Nationale Prestatieafspraken volkshuisvesting getekend met de Woonbond, Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. In de Nationale Prestatieafspraken volkshuisvesting staan de volkshuisvestelijke opgaven tot en met 2030 genoemd. Deze afspraken zijn nodig als gezamenlijke agenda in het licht van de grote maatschappelijke opgaven rond de beschikbaarheid van voldoende betaalbare woningen, verduurzaming van de gebouwde omgeving, leefbaarheid van wijken en buurten en de betaalbaarheid van wonen.

Omzetbelasting

SEW verricht zowel btw-belaste als btw-vrijgestelde prestaties, waardoor recht op btw-aftrek op de algemene kosten ontstaat. Deze btw-aftrek wordt berekend met behulp van de pro rata. Dit is de verhouding van de belaste omzet ten opzichte van de totale omzet.

Vennootschapsbelasting

De belasting over het fiscale resultaat wordt berekend over het resultaat vóór belastingen in de winst- en verliesrekening. Daarbij houden we rekening met de fiscale faciliteiten en de fiscale waarderingsregels volgens de vaststellingsovereenkomst (VSO), vrijgestelde winstbestanddelen en na bijtelling van niet-aftrekbare kosten.

Het fiscale resultaat 2022 bedraagt naar verwachting € 1,1 miljoen. Daarover is SEW een bedrag van € 250.000 aan vennootschapsbelasting verschuldigd.

Belastinglatenties

In de commerciële jaarrekening moeten toekomstige fiscale verplichtingen gewaardeerd en opgenomen worden op de balans. Deze verplichtingen kunnen actief of passief zijn. Bij SEW is er sprake van passieve latentie disagio leningen.

Boekenonderzoek

De Belastingdienst verrichtte in 2021/2022 een zogeheten ‘boekenonderzoek’ (steekproef) bij SEW. Het onderzoek richtte zich met name op de vennootschapsbelasting en de btw over 2019.

Voor de vennootschapsbelasting heeft SEW een naheffing ontvangen van € 23.220. Dit wordt met name veroorzaakt door een verschil in de toerekening van kosten aan onderhoud en verbeteringen.

Voor de omzetbelasting heeft SEW een naheffingsaanslag ontvangen van € 11.424. Dit komt door een verschil in inzicht met betrekking tot de verwerking van de vervanging van meterkasten voor de plaatsing van zonnepanelen.

Versie:
dev-master

Met iWink Report maak je professionele online publicaties. Publicaties die je online, in print en als PDF-download kunt aanbieden.

En daarmee voldoe je direct aan de WCAG-wetgeving rond digitale toegankelijkheid.

Eenvoudig, veilig en efficiënt.

Meer over iWink Report